Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam là những người chiến đấu trong đội tiên phong của giai cấp công nhân, Nhân dân lao động và dân tộc Việt Nam. Vì vậy, mỗi đảng viên phải luôn ý thức sâu sắc trách nhiệm trước Đảng, trước Nhân dân và trước nhiệm vụ được giao; gương mẫu chấp hành Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, các chủ trương, nghị quyết, chỉ thị, quy định, kết luận, hướng dẫn của Đảng; Hiến pháp, pháp luật của Nhà nước và các quy định có liên quan. Quy định số 207 tiếp tục khẳng định một yêu cầu có tính nguyên tắc: đảng viên phải nói và làm đúng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín của người đảng viên; thực hiện nghiêm trách nhiệm nêu gương. Đây không chỉ là yêu cầu về mặt tổ chức mà trước hết là yêu cầu về tự giác tu dưỡng, rèn luyện của mỗi cán bộ, đảng viên. Trong mọi hoàn cảnh, nhất là trước những vấn đề khó, phức tạp, nhạy cảm, người đảng viên càng phải thể hiện bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật và sự gương mẫu. Đáng chú ý, Quy định khẳng định rõ việc thực hiện những điều đảng viên không được làm không hạn chế tinh thần đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, lợi ích quốc gia - dân tộc, đây là điểm có ý nghĩa quan trọng, góp phần tạo môi trường để cán bộ, đảng viên phát huy năng lực, chủ động, sáng tạo, dám chịu trách nhiệm, dám hành động vì lợi ích chung, đồng thời phân định rõ giữa đổi mới, sáng tạo vì lợi ích chung với hành vi lợi dụng cơ chế, chính sách để vụ lợi, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Quy định số 207 quy định 19 điều về những việc đảng viên không được làm, bao quát nhiều lĩnh vực từ chính trị tư tưởng, tổ chức và cán bộ, quản lý nhà nước, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đến đạo đức, lối sống và trách nhiệm của người có chức vụ, quyền hạn. Trước hết, đảng viên không được nói, viết, làm trái hoặc không thực hiện chủ trương, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước; làm những việc pháp luật không cho phép. Đây là yêu cầu nền tảng nhằm bảo đảm sự thống nhất giữa nhận thức và hành động, giữa lời nói và việc làm của người đảng viên. Quy định nhấn mạnh việc phải chấp hành nghiêm các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng; không tự ý ứng cử, nhận đề cử hoặc đề cử vào các chức danh khi chưa được tổ chức đảng có thẩm quyền cho phép. Qua đó góp phần giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, kỷ luật, kỷ cương và sự lãnh đạo thống nhất trong Đảng. Trong lĩnh vực chính trị tư tưởng, đảng viên không được phản bác, phủ định, xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới; không được chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, vụ lợi; không để xảy ra “lợi ích nhóm”, cục bộ, “tư duy nhiệm kỳ”, đoàn kết xuôi chiều, dân chủ hình thức; không được thấy đúng mà không bảo vệ, thấy sai mà không đấu tranh. Đặc biệt, cán bộ, đảng viên phải kiên quyết khắc phục biểu hiện độc đoán, chuyên quyền, lạm quyền, quan liêu, xa rời quần chúng.

Trong bối cảnh thông tin trên Internet, mạng xã hội và các nền tảng số phát triển mạnh mẽ, Quy định dành sự quan tâm cụ thể đến trách nhiệm của đảng viên trong việc quản lý, cung cấp và sử dụng thông tin. Đảng viên không được làm lộ, cung cấp, phát tán thông tin, tài liệu, dữ liệu bí mật của Đảng, Nhà nước hoặc những nội dung chưa được phép công bố; không được đăng tải, cung cấp thông tin sai sự thật; không sử dụng Internet, mạng xã hội, nền tảng số, trí tuệ nhân tạo để tạo lập, phát tán thông tin sai sự thật. Đây là yêu cầu đặc biệt thiết thực trong giai đoạn chuyển đổi số hiện nay. Mỗi cán bộ, đảng viên cần nâng cao ý thức trách nhiệm khi sử dụng mạng xã hội; biết kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ; không bình luận, đăng tải, lan truyền những nội dung chưa được kiểm chứng, xuyên tạc, kích động hoặc gây ảnh hưởng xấu đến xã hội. Quy định cũng nghiêm cấm các hành vi tố cáo bịa đặt, mạo tên, kích động, xúi giục, mua chuộc, cưỡng ép người khác khiếu nại, tố cáo; đồng thời nghiêm cấm việc mua chuộc, đe dọa, trù dập, trả thù người khiếu nại, tố cáo, phê bình, góp ý, đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Điều này vừa bảo đảm kỷ luật phát ngôn, trách nhiệm của người đảng viên, vừa góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người phản ánh, đấu tranh với sai phạm.

Quy định số 207 tiếp tục đặt ra yêu cầu cao trong công tác cán bộ. Đảng viên không được chạy chức, chạy quyền; không bao che, tiếp tay, can thiệp, tác động để bản thân hoặc người khác được tuyển dụng, quy hoạch, bổ nhiệm, điều động, luân chuyển, khen thưởng hoặc hưởng các chế độ, chính sách cán bộ trái quy định. Đặc biệt, không được lợi dụng việc sắp xếp tổ chức bộ máy để bố trí người không đủ năng lực, uy tín vào vị trí có quyền phân bổ nguồn lực. Đây là nội dung có ý nghĩa quan trọng trong xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, bảo đảm công tác cán bộ thực sự công tâm, khách quan, minh bạch, đúng nguyên tắc, lấy phẩm chất, năng lực, uy tín và hiệu quả công việc làm cơ sở. Nội dung xuyên suốt của Quy định số 207 là yêu cầu phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Đảng viên không được lợi dụng chức vụ, quyền hạn để tham ô, đưa, nhận, môi giới hối lộ; không được lợi dụng vị trí công tác để trục lợi; không được tổ chức, tham gia hoặc tạo điều kiện cho các hoạt động vi phạm pháp luật như trốn thuế, lừa đảo, rửa tiền. Trong quản lý, sử dụng nguồn lực, cán bộ, đảng viên phải thực hiện công khai, minh bạch, đúng quy định; không được huy động, phân bổ, sử dụng nguồn lực thiếu minh bạch hoặc thiết kế các tiêu chí, điều kiện mang tính riêng biệt nhằm tạo lợi thế cho một tổ chức, doanh nghiệp hoặc cá nhân, gây cạnh tranh bất bình đẳng. Đặc biệt, Quy định nghiêm cấm việc không thực hành tiết kiệm, để xảy ra thất thoát, lãng phí trong quản lý, khai thác, sử dụng các nguồn lực; đầu tư, mua sắm, quản lý và sử dụng tài chính, tài sản công trái quy định; tẩu tán tài sản, hợp thức hóa sai phạm, đã thể hiện tinh thần nhất quán của Đảng trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực: không có vùng cấm, không có ngoại lệ; quyền lực phải được kiểm soát; mọi nguồn lực của Nhà nước và xã hội phải được quản lý, sử dụng đúng mục đích, hiệu quả, vì lợi ích chung.

Một điểm  đáng chú ý của Quy định số 207 là yêu cầu đối với đạo đức công vụ và trách nhiệm thực thi nhiệm vụ của cán bộ, đảng viên. Đảng viên không được vi phạm đạo đức công vụ, đạo đức nghề nghiệp; không được bao che, báo cáo sai sự thật; không được thiếu trách nhiệm để cơ quan, đơn vị, địa phương hoặc cá nhân thuộc phạm vi trực tiếp quản lý xảy ra mất đoàn kết, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và các vi phạm khác. Nghiêm cấm các biểu hiện nhũng nhiễu, gây khó khăn trong giải quyết thủ tục hành chính; né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm; nói không đi đôi với làm; làm việc cầm chừng, chậm trễ trong tham mưu, đề xuất và thực hiện nhiệm vụ được giao. Đây là những yêu cầu có ý nghĩa trực tiếp đối với việc xây dựng nền hành chính phục vụ Nhân dân. Mỗi cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu, phải thực sự coi hiệu quả công việc, sự hài lòng và quyền lợi chính đáng của Nhân dân là thước đo trách nhiệm. Theo đó, người đứng đầu phải có trách nhiệm phát hiện, báo cáo và xử lý các hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; không được bao che, dung túng hoặc để người thân thích, người khác lợi dụng chức vụ, quyền hạn, ảnh hưởng của mình để trục lợi.

Quy định số 207 không chỉ tập trung vào hành vi trong thực thi công vụ mà còn đặt ra yêu cầu về đạo đức, lối sống của người đảng viên. Đảng viên không được tặng, nhận quà để tác động đến người có trách nhiệm dẫn đến quyết định sai, tạo lợi ích riêng cho bản thân hoặc tổ chức, cá nhân. Không được can thiệp để bản thân, người thân hoặc người khác hưởng các chuyến đi du lịch, học tập, chữa bệnh bằng nguồn tài trợ của tổ chức, cá nhân có liên quan đến lĩnh vực, địa bàn mình được giao theo dõi, quản lý. Đảng viên cũng không được tổ chức, tham gia đánh bạc; sử dụng ma túy; sử dụng rượu, bia không đúng quy định dẫn đến hành vi trái đạo đức xã hội, vi phạm pháp luật; không được có hành vi bạo lực gia đình, vi phạm quy định về hôn nhân và gia đình. Đồng thời, phải kiên quyết đấu tranh với mê tín, hoạt động mê tín; không lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo, chính sách dân tộc để trục lợi hoặc thực hiện hành vi trái đạo đức xã hội, vi phạm pháp luật, qua đó nhắc nhở mỗi đảng viên phải thường xuyên tự soi, tự sửa, giữ gìn danh dự, uy tín và hình ảnh của người cán bộ, đảng viên; bởi phẩm chất của từng đảng viên góp phần trực tiếp vào uy tín, sức chiến đấu và niềm tin của Nhân dân đối với Đảng.

Quy định số 207 nghiêm cấm hành vi cản trở, can thiệp, tác động, áp đặt vào hoạt động kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án, giải quyết khiếu nại, tố cáo và thi hành kỷ luật nhằm làm sai lệch, bao che hoặc tiếp tay cho hành vi vi phạm. Đảng viên cũng không được tác động, ép buộc, mua chuộc tổ chức, cá nhân để giảm trách nhiệm hoặc mức xử lý đối với bản thân hay người khác; không được không chấp hành kết luận, quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Qua đó tiếp tục khẳng định nguyên tắc mọi tổ chức đảng và đảng viên đều phải đặt mình trong khuôn khổ của Điều lệ Đảng, pháp luật của Nhà nước và chịu sự kiểm tra, giám sát của tổ chức đảng có thẩm quyền. Quyền lực được giao càng lớn thì trách nhiệm càng cao; chức vụ càng cao càng phải gương mẫu chấp hành kỷ luật, kỷ cương.

Để Quy định số 207 thực sự đi vào cuộc sống, cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu cơ quan, đơn vị cần tổ chức quán triệt nghiêm túc, đầy đủ, thiết thực; gắn việc thực hiện Quy định với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, công tác kiểm tra, giám sát và đánh giá cán bộ, đảng viên. Mỗi chi bộ cần đưa nội dung Quy định vào sinh hoạt định kỳ, sinh hoạt chuyên đề; lựa chọn những nội dung sát với chức năng, nhiệm vụ và đặc điểm của cơ quan, đơn vị để thảo luận, liên hệ và đề ra giải pháp phòng ngừa vi phạm. Mỗi cán bộ, đảng viên cần chủ động nghiên cứu, nắm chắc những nội dung của Quy định; thường xuyên tự kiểm điểm, tự soi, tự sửa; nâng cao ý thức trách nhiệm trong thực thi công vụ và trong quan hệ với Nhân dân. Đặc biệt, phải xây dựng thói quen nghĩ kỹ trước khi nói, kiểm chứng trước khi chia sẻ, cân nhắc trước khi hành động và luôn đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân. Cấp ủy và người đứng đầu phải thực sự gương mẫu; tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh, xử lý những biểu hiện vi phạm từ sớm, từ xa. Khi có vi phạm phải xử lý nghiêm minh, chính xác, kịp thời theo quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Quy định số 207 không đơn thuần là những quy định mang tính “cấm đoán”, mà sâu xa hơn là hàng rào kỷ luật để bảo vệ Đảng, bảo vệ cán bộ, đảng viên và bảo vệ lợi ích của Nhà nước, Nhân dân. Việc xác định rõ những điều không được làm giúp mỗi đảng viên nhận diện đầy đủ hơn những giới hạn cần tuân thủ, chủ động phòng ngừa sai phạm, giữ vững phẩm chất và bản lĩnh của người cộng sản. Trong tình hình mới, yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên ngày càng cao. Đảng viên không chỉ cần có bản lĩnh chính trị vững vàng mà còn phải có đạo đức trong sáng, tinh thần trách nhiệm, ý thức phục vụ Nhân dân, năng lực thích ứng với chuyển đổi số, tinh thần đổi mới sáng tạo và dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Thực hiện nghiêm Quy định số 207 chính là góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên “vừa hồng, vừa chuyên”; xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh; củng cố kỷ luật, kỷ cương; tăng cường kiểm soát quyền lực; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; giữ gìn và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng. Mỗi cán bộ, đảng viên hãy bắt đầu từ chính mình: tự giác chấp hành, chủ động phòng ngừa, kiên quyết đấu tranh với sai phạm, nói đi đôi với làm, nêu gương trong công tác và trong đời sống. Khi mỗi đảng viên thực sự gương mẫu, mỗi chi bộ thực sự kỷ cương, mỗi cấp ủy thực sự trách nhiệm thì sức mạnh của Đảng được củng cố, niềm tin của Nhân dân được tăng cường và sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước ngày càng vững chắc.