Chương trình hành động xác định yêu cầu trước hết là các cấp ủy, tổ chức Đảng, các ngành, các cấp quán triệt sâu sắc, đầy đủ Nghị quyết số 20-NQ/TW, tạo chuyển biến rõ nét về nhận thức, trách nhiệm và phương thức hành động của các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và Nhân dân. Qua đó, huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân, quyết tâm xây dựng Cà Mau trở thành cực tăng trưởng mới, trung tâm kinh tế biển năng động của vùng và cả nước. Điểm đáng chú ý là tư duy phát triển biển được chuyển mạnh từ khai thác tài nguyên biển đơn thuần sang quản trị toàn diện không gian biển. Theo đó là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, viễn thám trong quản lý tài nguyên, môi trường và không gian biển. Đây không chỉ là yêu cầu về phương thức quản lý mà còn là bước chuyển quan trọng để Cà Mau khai thác biển theo hướng hiện đại, khoa học và bền vững.

Mục tiêu đến năm 2030 được xác định: Xây dựng Cà Mau trở thành Trung tâm kinh tế biển phía Nam và cửa ngõ phía Tây Nam của quốc gia; phát triển nhanh, xanh và bền vững trên cơ sở khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế về biển, phát triển đồng bộ các ngành kinh tế biển hiện đại, có giá trị gia tăng cao. Đồng thời, phát triển kinh tế phải đi đôi với bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo đảm quốc phòng, an ninh và giữ vững chủ quyền biển, đảo. Tầm nhìn đến năm 2050 tiếp tục mở ra không gian phát triển rộng lớn hơn đó là Cà Mau trở thành một trong những trung tâm kinh tế biển quan trọng của vùng đồng bằng sông Cửu Long, có nền kinh tế biển hiện đại, xanh, bền vững, sức cạnh tranh cao; đời sống Nhân dân được nâng cao, quốc phòng, an ninh và chủ quyền biển, đảo được bảo đảm.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, tỉnh tập trung huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, ưu tiên đầu tư hạ tầng biển chiến lược, giao thông kết nối liên vùng, kè chống sạt lở, đê biển; đồng thời tăng cường thu hút đầu tư tư nhân, vốn nước ngoài, phát triển cảng biển, logistics và năng lượng tái tạo. Cùng với tháo gỡ điểm nghẽn về đất đai, giải phóng mặt bằng, tỉnh hướng tới xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, bình đẳng, có sức cạnh tranh cao.

Một trong những trọng tâm của Chương trình hành động là tạo đột phá đối với các ngành kinh tế biển hiện đại và các ngành kinh tế biển mới. Tỉnh định hướng đẩy mạnh chuyển đổi xanh, chuyển đổi số trong các ngành, lĩnh vực biển; phát triển cảng biển, logistics, vận tải biển, công nghiệp đóng tàu, dịch vụ kỹ thuật dầu khí và các công trình ngoài khơi. Đồng thời, nghiên cứu và thúc đẩy phát triển điện gió ngoài khơi, điện mặt trời trên biển và các nguồn năng lượng sạch.

Đối với thủy sản, một thế mạnh đặc biệt của Cà Mau, yêu cầu đặt ra là phát triển theo hướng hiện đại, bền vững và có trách nhiệm. Tỉnh đẩy mạnh nuôi công nghệ cao, giảm khai thác ven bờ, tăng khai thác xa bờ có trách nhiệm; kiểm soát tàu cá, sản lượng, truy xuất nguồn gốc và triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống khai thác IUU. Đây là yêu cầu vừa để bảo vệ nguồn lợi biển, vừa nâng cao giá trị, uy tín và sức cạnh tranh của thủy sản Cà Mau trên thị trường quốc tế.

Du lịch và dịch vụ biển cũng được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn, gắn phát triển với bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa biển; đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ và kết nối không gian vùng bờ, biển và đảo. Đồng thời, tỉnh chú trọng phát triển những ngành kinh tế biển mới như nuôi biển công nghệ cao, y - dược biển, công nghệ sinh học biển, khử mặn nước biển và các dạng năng lượng xanh mới.

Phát triển kinh tế biển phải đi đôi với bảo vệ biển. Chương trình hành động nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ đa dạng sinh học, phục hồi nguồn lợi thủy sản, bảo vệ rừng ngập mặn, các hệ sinh thái ven biển; kiểm soát rác thải nhựa, ô nhiễm vùng bờ và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, sản xuất và tiêu dùng xanh. Tỉnh đồng thời tăng cường năng lực quan trắc, dự báo, cảnh báo thiên tai, xâm nhập mặn, xói lở bờ biển và nước biển dâng. Thông điệp xuyên suốt là không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng đơn thuần. Phát triển phải tạo ra giá trị lâu dài, bảo đảm sinh kế bền vững cho người dân và gìn giữ hệ sinh thái biển cho các thế hệ mai sau.

Cùng với phát triển kinh tế, Chương trình hành động đặt con người ở vị trí trung tâm. Cà Mau sẽ chú trọng xây dựng văn hóa biển, củng cố “thế trận lòng dân”, phát huy vai trò của cộng đồng cư dân ven biển, hải đảo trong phát triển kinh tế và bảo vệ chủ quyền. Ngư dân, cư dân biển được xác định là chủ thể trực tiếp, là cánh tay nối dài tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc từ hướng biển. Tỉnh sẽ tiếp tục quan tâm đầu tư hạ tầng thiết yếu về giao thông, điện, nước sạch, Internet, y tế, giáo dục cho vùng ven biển và hải đảo; thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội, tín dụng, hỗ trợ chuyển đổi nghề, tạo việc làm và phát triển sinh kế bền vững. Qua đó, để người dân vùng biển không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà thực sự trở thành chủ thể đồng hành cùng quá trình phát triển.

Biển vừa là không gian phát triển, vừa là không gian chiến lược về quốc phòng, an ninh. Vì vậy, Cà Mau xác định phải gắn chặt phát triển kinh tế - xã hội với xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân và thế trận lòng dân trên biển; bảo đảm an ninh, an toàn các công trình trọng điểm về cảng biển, năng lượng ngoài khơi và hạ tầng số biển. Đồng thời, tỉnh sẽ chủ động tăng cường đối ngoại, đối ngoại Nhân dân và thông tin đối ngoại về biển, đảo; mở rộng hợp tác nghiên cứu khoa học, bảo vệ môi trường, cứu hộ, cứu nạn, đào tạo nguồn nhân lực và chuyển giao công nghệ biển.

Để Chương trình hành động đi vào cuộc sống, yêu cầu đặt ra là rõ việc, rõ đầu mối, rõ sản phẩm, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm; tổ chức thực hiện thường xuyên, liên tục, đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở, gắn với chức năng, nhiệm vụ của từng cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị. Mỗi cấp ủy, tổ chức đảng, mỗi cán bộ, đảng viên cần nhận thức sâu sắc rằng phát triển kinh tế biển không phải là nhiệm vụ của riêng một ngành, một địa phương hay một lực lượng, mà là nhiệm vụ chung của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Từ công tác lãnh đạo, quản lý, quy hoạch, đầu tư, sản xuất, kinh doanh đến bảo vệ môi trường, chấp hành pháp luật và giữ gìn chủ quyền biển, đảo đều cần được triển khai với tinh thần trách nhiệm cao nhất.

Với quyết tâm chính trị, cách làm chủ động, tư duy đổi mới và sự đồng thuận của Nhân dân, Cà Mau có cơ sở để khai thác tốt hơn tiềm năng, lợi thế biển, mở rộng không gian phát triển, tạo động lực tăng trưởng mới. Phát triển biển xanh, hiện đại, bền vững; nâng cao đời sống Nhân dân; bảo đảm quốc phòng, an ninh và giữ vững chủ quyền biển, đảo chính là những nền tảng quan trọng để Cà Mau từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế biển phía Nam, đóng góp thiết thực vào mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh.