Đổi mới công tác tư tưởng, phải là từ quản lý thông tin sang dẫn dắt nhận thức

Một trong những yêu cầu nổi bật được đặt ra là phải chuyển trọng tâm từ quản lý thông tin sang dẫn dắt nhận thức xã hội. Đây không đơn thuần là sự thay đổi về cách làm, mà là sự đổi mới về tư duy trong công tác tư tưởng. Trong môi trường thông tin hiện nay, cán bộ, đảng viên và Nhân dân có thể tiếp cận rất nhiều nguồn thông tin khác nhau. Thông tin chính xác có thể được lan tỏa nhanh chóng, nhưng thông tin sai lệch, thiếu kiểm chứng, thậm chí xuyên tạc cũng có thể tác động đến nhận thức xã hội trong thời gian rất ngắn. Vì vậy, công tác tư tưởng không thể chỉ chờ đến khi vấn đề phát sinh mới tuyên truyền, giải thích hoặc xử lý. Cần chủ động đi trước, nắm chắc tình hình, nhận diện những vấn đề có thể tác động đến tư tưởng, dư luận xã hội; cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời, có căn cứ; đồng thời giải thích rõ những vấn đề người dân quan tâm. Theo Kế hoạch của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, mục tiêu không chỉ là tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, mà còn tạo chuyển biến thực chất để công tác tư tưởng trở thành nội dung đặc biệt quan trọng của công tác xây dựng Đảng; củng cố niềm tin của Nhân dân, tạo đồng thuận xã hội và khơi dậy khát vọng phát triển. Điều này đặt ra yêu cầu, tuyên truyền phải đi vào lòng dân, chủ trương phải được chuyển hóa thành nhận thức, nhận thức phải biến thành hành động.

Công tác tư tưởng phải bắt đầu từ cơ sở

Cơ sở là nơi chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước được cụ thể hóa thành những việc làm hằng ngày, cũng là nơi những vấn đề của đời sống xã hội được cảm nhận rõ nhất. Vì vậy, đổi mới công tác tư tưởng trước hết phải hướng mạnh về cơ sở. Tại Cà Mau, các cấp ủy, tổ chức đảng phải xác định công tác tư tưởng là nhiệm vụ thường xuyên; người đứng đầu cấp ủy chịu trách nhiệm trực tiếp về kết quả công tác tư tưởng trên địa bàn. Cùng với đó, duy trì nền nếp sinh hoạt tư tưởng tại ấp, khóm, khu dân cư; đưa công tác tư tưởng trở thành nội dung thường xuyên trong sinh hoạt chi bộ và hoạt động của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội. Một yêu cầu quan trọng là phải nắm tư tưởng từ sớm, từ xa, từ cơ sở, những vấn đề nhỏ nhưng nếu không được quan tâm, giải thích và xử lý kịp thời có thể trở thành vấn đề phức tạp. Ngược lại, nếu người dân được thông tin đầy đủ, được lắng nghe và được giải đáp những băn khoăn chính đáng thì nhiều vấn đề có thể được giải quyết ngay từ cơ sở. Do đó, công tác tư tưởng không chỉ là “nói cho dân nghe”, mà còn phải nghe dân nói, hiểu dân nghĩ và cùng dân giải quyết những vấn đề đặt ra từ thực tiễn. Kế hoạch của Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu duy trì đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với Nhân dân; chủ động giải quyết các vấn đề tư tưởng ngay từ cơ sở và công khai kết quả tiếp thu, xử lý các ý kiến, kiến nghị theo quy định. Đây chính là một phương thức quan trọng để củng cố niềm tin và tăng cường đồng thuận xã hội.

Công tác tư tưởng phải chủ động, sắc bén, thuyết phục, hiệu quả

Đổi mới công tác tư tưởng đòi hỏi đổi mới cả nội dung, phương thức và đội ngũ thực hiện. Kế hoạch xác định phương châm “Chủ động, sắc bén, thuyết phục, hiệu quả”. Chủ động, là không để công tác tư tưởng đi sau sự kiện; phải thường xuyên nắm bắt, phân tích, dự báo tình hình. Sắc bén, là nhận diện nhanh những vấn đề mới, phức tạp, nhạy cảm; nhất là những vấn đề có khả năng tác động rộng đến tư tưởng, dư luận xã hội. Thuyết phục, là thông tin phải đúng, có căn cứ, dễ hiểu, gần gũi với thực tiễn; không chỉ cung cấp thông tin mà phải giúp người nghe hiểu bản chất vấn đề, hiểu vì sao phải làm và làm như thế nào.

Hiệu quả công tác tư tưởng là phải tạo ra chuyển biến thực chất

Công tác tư tưởng không chỉ được đánh giá bằng số lượng hội nghị đã tổ chức, số lượng tin, bài đã đăng tải, mà quan trọng hơn là niềm tin được củng cố, đồng thuận được nâng lên và hành động tích cực được lan tỏa. Theo đó, đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên, giảng viên lý luận chính trị phải tiếp tục đổi mới phương pháp truyền đạt; lựa chọn nội dung thiết thực, gắn với từng đối tượng, từng địa bàn.

Đổi mới công tác tư tưởng, phải chủ động xây dựng “dòng thông tin chính thống” trên không gian số

Không gian mạng đang trở thành một bộ phận quan trọng của đời sống xã hội. Vì vậy, công tác tư tưởng cũng phải hiện diện mạnh mẽ, chủ động và có sức thuyết phục trên không gian số. Kế hoạch của Ban Thường vụ Tỉnh ủy xác định phải vận hành đồng bộ công tác tư tưởng trên cả không gian thực và không gian số; nâng cao sức đề kháng tư tưởng của toàn xã hội, bảo đảm an ninh tư tưởng và củng cố vững chắc thế trận lòng dân. Đối với Cà Mau, yêu cầu này càng đặt ra rõ nét trong quá trình chuyển đổi số. Tỉnh sẽ từng bước triển khai và vận hành nền tảng số công tác tư tưởng dùng chung 3 cấp; rà soát, chuẩn hóa dữ liệu nền về công tác tư tưởng; tăng cường nắm bắt, phân tích, dự báo tình hình tư tưởng, dư luận xã hội trên môi trường số. Cùng với đó là hiện đại hóa hệ thống thông tin cơ sở, số hóa truyền thanh cấp xã, xây dựng và khai thác hệ thống dữ liệu dùng chung; tạo điều kiện để thông tin chính thống đến với người dân nhanh hơn, chính xác hơn và thuận tiện hơn.Trong môi trường đó, mỗi cán bộ, đảng viên không chỉ là người tiếp nhận thông tin mà còn là một chủ thể tham gia lan tỏa thông tin. Mỗi địa phương, cơ quan, đơn vị phải chủ động cung cấp những thông tin thiết thực, chính xác, tích cực, nhân văn; kịp thời giải thích những vấn đề dư luận quan tâm, không để hình thành “khoảng trống thông tin”.

Báo chí phải vào cuộc nhanh, đúng, trúng và thuyết phục

Trước yêu cầu mới, báo chí và các phương tiện truyền thông của tỉnh có vai trò quan trọng trong tạo dựng môi trường thông tin lành mạnh. Kế hoạch yêu cầu các cơ quan báo chí xây dựng kế hoạch tuyên truyền nghị quyết phù hợp với chức năng, nhiệm vụ; phát huy vai trò nòng cốt trong sản xuất, cung cấp và lan tỏa thông tin chính thống, tích cực, nhân văn; góp phần định hướng dư luận xã hội và củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Điều này đòi hỏi người làm báo, người làm công tác tuyên truyền không ngừng nâng cao bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, nghiệp vụ và năng lực số; chủ động tiếp cận những phương thức truyền thông mới, cách thể hiện mới, nhưng phải giữ vững tính chính xác, tính định hướng và tính thuyết phục của thông tin. Hình ảnh người làm báo “mắt sáng, lòng trong, bút sắc” vì vậy không chỉ là yêu cầu về phẩm chất nghề nghiệp, mà còn là yêu cầu đối với trách nhiệm xã hội trong môi trường thông tin ngày càng đa chiều.

Đổi mới công tác tư tưởng phải phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân

Công tác tư tưởng chỉ thực sự bền vững khi Nhân dân không đứng ngoài mà trở thành chủ thể tham gia. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội có trách nhiệm phát huy vai trò của đoàn viên, hội viên và Nhân dân trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, lan tỏa thông tin chính thống; đồng thời đẩy mạnh Phong trào “Bình dân học vụ số”, mô hình “Tổ công nghệ số cộng đồng”, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận và sử dụng thông tin của người dân trong môi trường số. Đặc biệt, cần quan tâm đến các nhóm đặc thù, bảo đảm công tác tuyên truyền phù hợp với đặc điểm, điều kiện và nhu cầu tiếp nhận thông tin của từng nhóm đối tượng. Cùng với tuyên truyền, cần xây dựng cơ chế phản hồi ý kiến Nhân dân; tăng cường giám sát, phản biện xã hội đối với công tác tư tưởng và hoạt động cung cấp thông tin ở cơ sở; định kỳ khảo sát, đánh giá mức độ hài lòng và niềm tin của Nhân dân. Đây là bước chuyển quan trọng: không chỉ tuyên truyền đến Nhân dân mà còn tiếp nhận phản hồi từ Nhân dân để điều chỉnh cách tuyên truyền, cách cung cấp thông tin và phương thức lãnh đạo, chỉ đạo.

Đổi mới công tác tư tưởng là phải biến niềm tin thành sức mạnh phát triển.

Giá trị của công tác tư tưởng phải được thể hiện ở khả năng tạo ra sự thống nhất, củng cố niềm tin, tăng cường đồng thuận và thúc đẩy hành động thực tiễn. Đối với Cà Mau, trong quá trình thực hiện các mục tiêu phát triển, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, càng cần phát huy sức mạnh của niềm tin và sự đồng thuận trong Nhân dân. Khi cán bộ, đảng viên hiểu rõ chủ trương; khi Nhân dân hiểu, tin và đồng hành; khi những băn khoăn được lắng nghe, những vấn đề được giải quyết kịp thời, thì chủ trương của Đảng sẽ có thêm nguồn lực xã hội để đi vào cuộc sống. Do đó, thực hiện Nghị quyết số 25-NQ/TW trên địa bàn tỉnh không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan tuyên giáo, mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan báo chí, đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên và mỗi cán bộ, đảng viên đều phải cùng tham gia. Đổi mới công tác tư tưởng là đổi mới cách đưa chủ trương của Đảng đến với Nhân dân; đổi mới cách lắng nghe Nhân dân; đổi mới cách tạo đồng thuận và biến đồng thuận thành hành động.

Với phương châm “Chủ động - Sắc bén - Thuyết phục - Hiệu quả”, công tác tư tưởng ở Cà Mau hướng đến mục tiêu ngày càng gần cơ sở, sát Nhân dân, nhanh nhạy trước những vấn đề mới, chủ động trên không gian số và thực chất trong đời sống. Khi thông tin chính thống được cung cấp kịp thời; khi người dân được lắng nghe; khi những vấn đề chính đáng được giải quyết; khi niềm tin được củng cố và đồng thuận được lan tỏa, thì công tác tư tưởng sẽ thực sự trở thành nguồn lực tinh thần, góp phần tạo nên sức mạnh tổng hợp để Cà Mau phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới. Đó cũng chính là cách thiết thực để xây dựng vững chắc “thế trận lòng dân”, đưa chủ trương, nghị quyết của Đảng vào cuộc sống và góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển của tỉnh.