-
Trong quá
trình phát triển của mỗi địa phương, đời sống kinh tế - xã hội, không gian cư
trú, phương thức sản xuất luôn có những thay đổi nhất định. Cùng với sự thay
đổi ấy, văn hóa cũng vận động theo những cách thức phù hợp với điều kiện sống
của từng cộng đồng. Những giá trị được hình thành từ quá khứ có thể được tiếp
tục thực hành, điều chỉnh hoặc chuyển hóa để thích ứng với hoàn cảnh mới. Vì
vậy, gìn giữ văn hóa không chỉ là lưu lại những gì đã có, mà còn là tạo điều
kiện để những giá trị có ý nghĩa tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại.
-
Có những
điều rất đỗi bình thường trong cuộc sống, nhưng chỉ cần đi xa một chút, người
ta đã thấy nhớ. Một tiếng gọi “má ơi”, một câu hỏi “hổm rày khỏe hông?”, một
lời “mần chi đó?”, hay đơn giản chỉ là giọng nói thân quen của một người cùng
quê. Những âm thanh ấy đôi khi không được gọi tên như một giá trị văn hóa,
nhưng lại có sức gợi nhớ kỳ lạ. Bởi trong tiếng nói có hình bóng của quê hương,
có ký ức gia đình, có những con người và một cách sống đã trở thành một phần tự
nhiên trong mỗi người.
-
Trong thời đại mỗi người đều có
thể trở thành một “người phát tin”, một bình luận có thể lan truyền trong vài
giây và một cú nhấp chuột có thể tác động đến hàng nghìn người, văn hóa ứng xử
trên mạng không còn là câu chuyện riêng của phép lịch sự cá nhân. Từ lời dạy
giản dị mà sâu sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh về cách đối nhân xử thế, có thể
nhận diện bốn thước đo căn bản cho mỗi công dân số hôm nay: khiêm nhường trước
thành công, chính trực trước danh tiếng, tôn trọng trước lợi ích của người khác
và hào phóng trong lòng nhân ái.
-
Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, thể thao góp phần nâng cao sức
khỏe, chất lượng cuộc sống và xây dựng con người phát triển toàn diện. Một địa
phương muốn phát triển bền vững không chỉ cần những công trình kinh tế, giao
thông, đô thị hiện đại mà còn cần những không gian văn hóa, thể thao thiết thực,
gần gũi để người dân học tập, sinh hoạt, rèn luyện và gắn kết cộng đồng. Thực
hiện Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong
giai đoạn mới, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Cà Mau ban hành Nghị quyết về sắp xếp, đầu tư, quản lý và
phát huy hiệu quả hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao trên địa bàn tỉnh đến
năm 2030, định hướng đến năm 2045. Đây là chủ trương quan trọng nhằm từng
bước hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao từ tỉnh đến cơ sở, đáp ứng
tốt hơn nhu cầu hưởng thụ văn hóa, rèn luyện thể chất của Nhân dân trong giai
đoạn mới.
-
"Văn hóa còn thì dân tộc còn" - câu nói ấy
không chỉ khẳng định vai trò của văn hóa trong đời sống tinh thần mà còn nhấn mạnh
mối quan hệ mật thiết giữa văn hóa và sự tồn tại của một quốc gia. Trong bối cảnh
toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, Việt Nam có nhiều cơ hội để
tiếp cận những thành tựu về khoa học, công nghệ, giáo dục và văn hóa của thế giới.
Tuy nhiên, đi cùng với những cơ hội đó là không ít thách thức đối với việc bảo
tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Khi những xu hướng mới không
ngừng xuất hiện và lan tỏa mạnh mẽ, việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc không
chỉ là trách nhiệm của Nhà nước hay các cơ quan văn hóa mà còn là nghĩa vụ của
mỗi người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, những chủ nhân tương lai của đất nước.
-
Có
những giá trị không thể đong đếm bằng vật chất, nhưng lại tạo nên sức mạnh
trường tồn của một dân tộc. Có những điều lặng lẽ hiện diện trong từng nếp nhà,
từng lời ăn tiếng nói, từng câu hát ru của mẹ, từng mái đình cổ kính, từng lễ
hội truyền thống, từng trang sách, từng tác phẩm nghệ thuật… để rồi kết tinh
thành cốt cách, tâm hồn và bản lĩnh Việt Nam. Đó chính là văn hóa.
-
Có những nơi, người
ta đi qua như một cái lướt mắt, ngoảnh lại đã quên. Có những nơi ở lại trong
trí nhớ bằng vài đường nét của cảnh, của màu trời, của dáng sông. Nhưng cũng có
những nơi, khi rời đi, không mang theo điều gì thật rõ ràng, chỉ còn lại một cảm
giác vướng víu rất lạ như còn thiếu một lời chưa kịp nói, còn nợ một điều gì đó
chưa kịp trả. Không phải nợ bằng vật chất, mà là một thứ nợ âm thầm nằm sâu
trong lòng khiến người ta đi xa rồi mà vẫn thấy mình chưa thật sự rời đi.
-
Sinh thời, Chủ tịch Chủ tịch Hồ Chí
Minh luôn quan tâm công tác bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa
trong sự nghiệp xây dựng văn hóa nước nhà. Trong bối cảnh mới hiện nay, những
quan điểm của Người cần tiếp tục được vận dụng sáng tạo, linh hoạt, qua đó góp
phần phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, để văn
hóa thực sự là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh cho sự phát
triển.
-
Văn hóa, với vai trò là kho
tàng giá trị tinh hoa của dân tộc, không chỉ gìn giữ bản sắc mà còn là nguồn
lực chiến lược đưa Việt Nam sánh vai cùng bạn bè quốc tế. Trong bối cảnh Việt
Nam đang vươn mình và nỗ lực hiện đại hóa, văn hóa đóng vai trò như một sức
mạnh mềm, không chỉ kết nối nội lực dân tộc mà còn tạo ra một hình ảnh tích
cực, thân thiện và giàu bản sắc với cộng đồng thế giới. Chính vì vậy, phát
triển văn hóa song hành cùng phát triển kinh tế - xã hội sẽ là một trong những
nhiệm vụ hàng đầu để đất nước khẳng định vị thế và bản sắc của mình trong kỷ
nguyên mới.
-
Việt
Nam là quốc gia có nền văn hóa đa dạng với kho tàng các di sản văn hóa phong
phú, đặc sắc. Đây chính là nguồn "sức mạnh mềm" quan trọng, nếu khai
thác, phát huy tốt sẽ giúp thúc đẩy tiến trình phát triển đất nước theo mục
tiêu phát triển bền vững. Tuy nhiên, tiến trình phát triển kinh tế - xã hội
cũng dễ khiến các di sản văn hóa dân tộc bị tàn phá, mai một, do đó, phải coi
trọng việc phục dựng, bảo tồn các di sản văn hóa dân tộc.
-
Văn
hóa là nền tảng tinh thần, động lực và mục tiêu phát triển của nhân loại trong
mọi thời kỳ lịch sử. Ở Việt Nam, phát triển nền văn hóa ngày càng tiến bộ, bền
vững, tương xứng với trình độ phát triển kinh tế - xã hội là mục tiêu mà Đảng
ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng. Trong bối cảnh mới, bên cạnh nhiệm
vụ giữ gìn, khai thác, phát huy các giá trị văn hóa, cần chú trọng đầu tư
“tương ứng”, “ngang hàng” cho văn hóa trong so sánh với các lĩnh vực khác, góp
phần tạo nguồn lực, động lực xây dựng đất nước ngày càng phát triển giàu mạnh,
phồn vinh, hạnh phúc.
-
Văn hóa, nền tảng tinh thần của xã
hội. Do đó, không phải ngẫu nhiên “diễn biến hòa bình” lại chĩa họng súng vào văn
hóa ở các quốc gia đang lựa chọn con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, trong đó có
Việt Nam. Chúng ta gọi đó là xâm lăng văn hóa. Các cuộc tấn công văn
hóa, xâm lăng văn hóa không phải chuyện đùa, đó là một cuộc xâm lăng đáng sợ
hơn các cuộc xâm lăng. Nó tấn công vào cội nguồn, vào gốc gác. Mất đất có thể chưa mất nước nhưng mất
văn hóa là mất gốc, tất yếu dân tộc sẽ suy vong.
-
Một trong các nhiệm vụ quan
trọng được nhấn mạnh trong Văn kiện Đại hội XIII của Đảng và Nghị quyết Hội
nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII là: khơi dậy mạnh mẽ
tinh thần yêu nước, ý chí tự cường dân tộc, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc
và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc; khơi dậy mọi tiềm năng,
sức sáng tạo của mỗi người Việt Nam, lấy ấm no và hạnh phúc của nhân dân làm
mục tiêu phấn đấu(1). Đây là yêu cầu cấp thiết trong toàn Đảng và hệ thống
chính trị để tạo động lực phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc và đã được
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh trong bài phát biểu tại Hội nghị văn hóa
toàn quốc ngày 24/11/2021.
-
Chuyển đổi số đang là xu thế tất yếu, có vai trò quan
trọng trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước. Chuyển đổi số cũng là
công cụ đắc lực để giải phóng phụ nữ, nâng cao vị thế, phát huy và kế thừa
truyền thống tốt đẹp của phụ nữ Việt Nam trong quá trình đổi mới và phát triển
đất nước.
-
Trải qua những thăng trầm của lịch sử và tác động của
bối cảnh hiện tại, lễ hội truyền thống đã có nhiều thay đổi. Những vấn đề quản
lý lễ hội truyền thống, vì vậy, cũng cần được giải quyết từ những cách tiếp cận
mới.
-
Tết cổ truyền có ý nghĩa rất lớn đối
với người Việt. Đây là dịp lễ quan trọng nhất, thể hiện sự tri ân với tổ tiên,
gửi gắm những mong muốn cả vào quá khứ, hiện tại và tương lai. Tết chứa đựng
những giá trị quan trọng nhất trong văn hoá của người Việt. Chính vì thế, Tết
luôn được xem là thiêng liêng, là một nét sinh hoạt tinh thần không thể thiếu
trong văn hoá Việt Nam.
-
Trong thời kỳ mới, cần có những giải pháp đồng bộ để phát huy nguồn lực văn hóa, tạo bước đột phá để đất nước phát triển phồn vinh, hạnh phúc.
-
Đảng Cộng sản Việt Nam không chỉ chú trọng, đặt nhân dân vào trung tâm các quyết sách của mình, mà còn luôn tạo điều kiện để nhân dân làm chủ đất nước, làm chủ xã hội, bảo đảm tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân.
-
An ninh phi truyền thống đang trở thành một trong những mối thách thức gay gắt nhất, không thể coi nhẹ, là vấn đề cấp thiết đối với mọi quốc gia. Thách thức an ninh phi truyền thống được biểu hiện ở nhiều mặt, trong đó thách thức từ vấn đề xã hội có ảnh hưởng sâu rộng đến sự tồn tại và phát triển của đất nước, đặc biệt là giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc ở nước ta.
-
Trong thời đại số, nhiều người coi mạng xã hội là nơi thể hiện sự tự do, là thế giới riêng, nên mặc sức thể hiện quan điểm cá nhân một cách cực đoan, thái quá; lợi dụng mạng xã hội để có những hành vi thiếu văn hóa, xâm phạm danh dự, nhân phẩm của người khác, thậm chí bị các thế lực xấu lợi dụng...
|