Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, học tập chính là một quá trình tiếp thu tri thức, đó là quá trình học, tự học và học suốt đời theo phương châm: “Học hành là vô cùng. Học càng nhiều, biết càng nhiều càng tốt”. Đây là biện pháp tốt nhất để nâng cao trình độ hiểu biết, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ cách mạng: “Nếu không chịu khó học thì không tiến bộ được. Không tiến bộ là thoái bộ. Xã hội càng đi tới, công việc càng nhiều, máy móc càng tinh xảo. Mình mà không chịu khó học thì lạc hậu, mà lạc hậu thì bị đào thải, tự mình đào thải mình”. Do đó, không phải ngẫu nhiên, Người lại nói: “Bác thường nghe nói có đồng chí 40 tuổi đã cho mình là già nên ít chịu học tập. Nghĩ như vậy là không đúng, 40 tuổi chưa phải là già. Bác đã 76 tuổi nhưng vẫn cố gắng học thêm. Chúng ta phải học và hoạt động cách mạng suốt đời. Còn sống thì còn phải học, còn phải hoạt động cách mạng”. Người dặn dò: “Học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời. Suốt đời phải gắn liền lý luận với công tác thực tế. Không ai có thể tự cho mình đã biết đủ rồi, biết hết rồi. Thế giới ngày ngày đổi mới, Nhân dân ta ngày càng tiến bộ, cho nên chúng ta phải tiếp tục học và hành để tiến bộ kịp Nhân dân”.

Người không chỉ nói, mà Người còn là một tấm gương mẫu mực về quá trình tự làm giàu tri thức của bản thân. Những câu chuyện truyền kỳ về việc học, tự học và học suốt đời của Người là minh chứng sinh động cho thấy ý nghĩa và giá trị thời sự lớn lao của việc học, tự học và học suốt đời của Người. Việc tự học tiếng Pháp của anh Văn Ba khi làm phụ bếp trên tàu Amiral Latouche Tréville và những năm sau đó để có thể viết các bài đăng trên các báo, tạp chí và viết sách; việc học tiếng Nga để có thể học ở Đại học Phương Đông, trở thành nghiên cứu sinh, đã hoàn thành các môn học của nghiên cứu sinh và đang viết dở Luận án Phó tiến sĩ với đề tài: “Cách mạng ruộng đất ở các nước Đông Nam Á” tại Viện nghiên cứu các vấn đề dân tộc và thuộc địa ở nước Nga Xôviết hay quá trình học, tự học tiếng Hán để làm thơ, viết tác phẩm Ngục Trung nhật ký nổi tiếng…. Từ đó, đúc kết câu nói nổi tiếng của Bác: "Học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời".

Sự kiên trì học tập của Bác đến từ nhận thức sâu sắc về sự thay đổi không ngừng của thế giới. Qua đây chúng ta hiểu rằng, chỉ có học tập mới giúp con người theo kịp sự tiến bộ của thời đại và chỉ có tri thức mới giúp đất nước vươn lên mạnh mẽ trong công cuộc xây dựng và phát triển. Trong bối cảnh thế giới đang thay đổi nhanh chóng về kinh tế, chính trị, xã hội, mỗi cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân phải tự học, không ngừng nâng cao trình độ. Bác từng nói: "Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu" nhấn mạnh vai trò quan trọng của tri thức đối với sự phát triển của dân tộc.

Học tập không phải là nghĩa vụ áp đặt, mà là con đường duy nhất để phát triển. Cán bộ học tập tốt sẽ là động lực thúc đẩy phong trào học tập trong toàn xã hội. Ngược lại, nếu cán bộ lười học, không chịu trau dồi kiến thức, sẽ trở thành rào cản, kìm hãm sự phát triển chung. Học tập suốt đời không chỉ giúp mỗi cá nhân phát triển mà còn đóng góp vào sự thịnh vượng chung của đất nước. Đây không đơn thuần là việc tiếp thu kiến thức trong nhà trường, mà còn là quá trình tự học, học từ thực tiễn, từ khoa học - công nghệ, từ những thay đổi trong xã hội để có thể thích nghi với mọi hoàn cảnh. Công cuộc tinh gọn bộ máy của Đảng hiện nay là sự đột phá về tư duy, buộc toàn xã hội phải thay đổi quan niệm về sự ổn định trong công việc. Từ nay, không có gì là chắc chắn, không có vị trí nào là mãi mãi. Những người không chịu thay đổi, không chịu học hỏi sẽ ngay lập tức bị thay thế. Học tập suốt đời không còn là khái niệm lý thuyết, mà đã trở thành một yêu cầu thực tế.

Đứng trước yêu cầu mới của thời đại, chúng ta càng thấm thía tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về học tập và học tập suốt đời. Vì vậy, mỗi cán bộ, đảng viên hãy biến việc học thành thói quen, thành quyết tâm và là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của mỗi người. Chỉ có như vậy, chúng ta mới có thể tồn tại, phát triển và khẳng định giá trị của bản thân trước kỷ nguyên mới – kỷ nguyên “vươn mình” của dân tộc.