Giản dị có nghĩa là đơn sơ, bình dị, không phô trương, không xa hoa. Giản dị bắt nguồn sâu xa từ lối sống thực hành tiết kiệm, để thương dân và vì dân. Đức tính giản dị của Bác không cao siêu, xa vời, mà hết sức gần gũi, đời thường thể hiện nhất quán trong lối sống, trong quan hệ với mọi người và trong cách nói, cách viết.

Trong cuộc sống hàng ngày, từ những năm tháng khó khăn nhất, cho đến khi đã là một vị Chủ tịch nước, bữa ăn của Bác vẫn rất đạm bạc: chỉ có vài ba món đơn giản: tương cà, dưa muối… Sau các bữa ăn, Người tự mình sắp xếp gọn gàng bát đĩa trên bàn để các đồng chí phục vụ thu dọn đỡ vất vả, ăn xong, cái bát bao giờ cũng sạch và thức ăn còn lại thì được xếp tươm tất. Bác nói: “Ở đời ai chẳng thích ăn ngon, mặc đẹp, nhưng nếu miếng ngon đó lại đánh đổi bằng sự mệt nhọc, phiền hà của người khác thì không nên”. Hơn nữa, Bác luôn nghĩ đến mọi người, có món ngon không bao giờ Bác ăn một mình, Bác sẻ cho người này, chia cho người kia rồi sau cùng mới đến phần mình và phần Bác thường là ít nhất.

Trong cách ăn mặc, Người thường mặc bộ quần áo ka-ki, bộ bà ba nâu, đôi dép cao su, có lần áo Bác rách, phải vá đi vá lại, thậm chí thay cả cổ áo, vậy mà những người giúp việc xin Bác thay bộ quần áo mới thì Bác bảo: “Bác mặc như thế phù hợp với hoàn cảnh của dân, của nước, không cần phải thay”, “Đất nước còn nghèo, đời sống nhân dân còn khó khăn, Bác đã có hai bộ kaki tuy cũ nhưng vẫn còn mặc tốt, các chú đừng may thêm, lãng phí”.

Khó khăn, thiếu thốn là thế, đến khi kháng chiến thắng lợi, Trung ương quyết định xây nhà cho Bác, nhưng Bác đề nghị chỉ nên làm một căn nhà nho nhỏ giống như ngôi nhà Bác đã từng sống và đồng cam cộng khổ với đồng bào trong những năm kháng chiến chống Pháp. Vậy là giữa thủ đô Hà Nội, ngôi nhà sàn của Bác được xây dựng bằng gỗ bình thường, nhà hai tầng, xung quanh có mành che, tầng dưới để thoáng Bác dùng làm nơi họp Bộ Chính trị…Bác chỉ dành cho mình một chút riêng ở tầng trên với hai phòng nhỏ là phòng ngủ và phòng làm việc, diện tích mỗi phòng chỉ hơn 10m². Trong hai gian phòng này chỉ có những đồ vật thật sự cần thiết và hết sức đơn giản, có vườn cây, ao cá để Bác làm thú điền viên sau những giờ làm việc căng thẳng. Nơi đây đã trở thành một địa danh phản chiếu về cuộc đời thanh bạch và giản dị của Người:

           “Nhà gác đơn sơ, một góc vườn

          Gỗ thường mộc mạc chẳng mùi sơn

           Giường mây chiếu cói, đơn chăn gối

           Tủ nhỏ, vừa treo mấy áo sờn!”

                      (Thăm cõi Bác xưa, Tố Hữu)

Trong quan hệ với mọi người, xuất phát từ lòng yêu nước thương dân, với tính giản dị, Bác luôn gần gũi, thân thiết với tất cả mọi người. Từ việc đi thăm nhà tập thể công nhân, viết thư cho một đồng chí, nói chuyện với các cháu miền Nam đến đi thăm và tặng quà cho các cụ già mỗi khi Tết đến. Trong lần về quê, khi mọi người kéo đến rất đông Bác đã cùng mọi người ngồi trước cửa nhà nói chuyện.

Trong mỗi lời nói hay bài viết, Bác đều giản dị, mộc mạc làm cho mọi người dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm theo, chẳng hạn như: “Không có gì quý hơn độc lập tự do”, “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một, sông có thể cạn, núi có thể mòn song chân lý ấy không bao giờ thay đổi”, “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”…

Trong thời khắc thiêng liêng của buổi sáng ngày 02/9/1945 tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Bác Hồ đọc bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Người hỏi hàng vạn nhân dân: “Tôi nói đồng bào nghe rõ không?”. Cả một biển người ngày ấy hô vang tiếng “Có”. Không còn khoảng cách nào giữa lãnh tụ và người dân nữa qua cử chỉ đó của Người, được nhà thơ Tố Hữu diễn tả qua tác phẩm Theo chân Bác:

“Ôi câu hỏi hơn một lời kêu gọi

 Rất đơn sơ mà ấm bao lòng
            ... Vâng, Bác nói chúng con nghe rõ
            Mỗi tiếng Người mang nặng núi sông”.

Khi trút hơi thở cuối cùng, trên ngực áo của Bác không một tấm huân chương. Người viết “Những lời để lại” cho dân, cho Đảng vào đúng dịp sinh nhật 75 tuổi. Di chúc chỉ 1.000 từ nhưng là một kiệt tác chứa đựng tinh thần cao cả, sâu sắc nhưng cũng rất gần gũi, giản dị. Đem cái tối thiểu của ngôn từ để tải cái tối đa của tư tưởng và đạo đức.

Có thể thấy, trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, dù ở bất kỳ cương vị nào, từ một người phụ bếp trên con tàu đô đốc lúc ra đi tìm đường cứu nước, cho đến khi trở thành Chủ tịch Đảng, Chủ tịch nước, Bác của chúng ta cũng vô cùng giản dị. Đó chính là điểm nổi bật, bao trùm và định hình phong cách của Người. Bởi thực sự vĩ đại nên vô cùng giản dị, càng giản dị bao nhiêu Người càng trở nên vĩ đại bấy nhiêu. Có lãnh tụ, vĩ nhân nào trên thế giới đã sống và sinh hoạt hằng ngày như Bác của chúng ta? Bao nhiêu người từ mọi miền Tổ quốc, từ khắp các quốc gia trên thế giới đã đến đây để chiêm ngưỡng một con người, để hiểu một cuộc đời, để cảm nhận một sự nghiệp tỏa sáng.

Rõ ràng, Chủ tịch Hồ Chí Minh là giản dị chứ không hề giản đơn, là thanh cao chứ không hề khắc khổ. Trải nghiệm cuộc sống thực tế, tích lũy tri thức, kinh nghiệm, vốn sống phong phú, sâu sắc để biểu hiện thành sự giản dị, chứ không giản đơn như nhiều người lầm tưởng bởi “Giản dị là nỗ lực cao nhất của bậc thiên tài”, “Vì một lẽ thường tình, Bác là Hồ Chí Minh”. Học tập đức tính giản dị của Bác, điều này vừa dễ lại vừa khó. Dễ bởi đó không phải là những gì quá cao siêu. Khó bởi phải thật sự có một tấm lòng thật trong sáng thì mỗi người mới có thể vượt qua các cám dỗ của quyền lực, danh vọng, những “viên đạn bọc đường”… luôn diễn ra trong cuộc sống thường ngày.

Hiện nay, đa số cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức tích cực hưởng ứng việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 về công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Qua các phương tiện thông tin đại chúng, trên mọi miền của Tổ quốc, cũng như trên địa bàn tỉnh, đã xuất hiện rất nhiều cán bộ, đảng viên gương mẫu, trong sạch, tận tụy với công việc, có tư duy đổi mới, sáng tạo; nhiều tấm gương hy sinh thân mình giúp dân, cứu dân trong dịch bệnh, thiên tai, bão lũ, cháy nổ, nhường cơm sẻ áo lúc đồng bào gặp khó khăn, hoạn nạn; nhiều tấm gương tiêu biểu trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, vạch trần cái xấu, cái ác; nhiều điển hình tiên tiến trong xây dựng nông thôn mới, thực hiện an sinh xã hội, giữ gìn an ninh trật tự...

Tuy nhiên, trên thực tế hiện nay vẫn còn một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, kể cả cán bộ cấp cao chưa tự giác tích cực trong việc tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, có thái độ quan liêu, lộng quyền, hách dịch, bè phái, nói không đi đôi với làm, xa hoa, tham nhũng, tiêu cực, dối Đảng lừa dân, xa rời mục tiêu, lý tưởng của Đảng, vi phạm pháp luật, đã làm giảm sút niềm tin trong Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Để thực hiện tốt hơn việc học tập và làm theo Bác, nhất là về đức tính giản dị. Mỗi cán bộ, đảng viên phải ra sức học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với Nghị quyết Trung ương 4 về công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; xây dựng tác phong bình dị, phong cách làm việc biết kính trên, nhường dưới, vì mọi người, chuẩn trong phát ngôn, đúng mực trong ứng xử; trung thực, giản dị, thẳng thắn, chân thành, không quan cách, không xa hoa, không phô trương, lãng phí; tham gia học tập đầy đủ các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, nhất là quy định về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên; quy định về những điều đảng viên không được làm; quy định về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; không làm những việc ảnh hưởng đến cơ quan, tập thể; hàng ngày tự soi, tự sửa bản thân, kịp thời khắc phục những hạn chế, thiếu sót…phấn đấu trở thành người đảng viên tốt, chân thật, giản dị với quyết tâm cao.