Nghị quyết số 05-NQ/TW là một bước ngoặt quan trọng, phản ánh tư duy đổi mới mạnh mẽ trong công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng, giữ vững kỷ luật, kỷ cương gắn với kiểm soát quyền lực. Theo đó, công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng phải được tiến hành chủ động, kịp thời, toàn diện, đồng bộ, dân chủ, khách quan, công tâm, thận trọng, chặt chẽ, chính xác, nghiêm minh theo đúng nguyên tắc, quy trình, thủ tục, thẩm quyền, phương pháp công tác Đảng. Kiểm tra, giám sát phải góp phần kiến tạo, thúc đẩy phát triển, phát hiện và bảo vệ những nhân tố mới tích cực, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Các cấp ủy, tổ chức Đảng và đảng viên phải thường xuyên tự soi, tự sửa, tự phê bình và phê bình, tự kiểm tra, giám sát và chịu sự kiểm tra, giám sát của Đảng, bình đẳng trước kỷ luật của Đảng, bảo đảm phương châm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, phát huy vai trò, trách nhiệm của các tổ chức trong hệ thống chính trị và của Nhân dân trong công tác kiểm tra, giám sát, xử lý kịp thời những vi phạm, tập trung vào các nhiệm vụ, giải pháp như sau:

Một là, phải tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức Đảng, đảng viên đối với công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng. Nhiệm vụ đầu tiên tập trung vào việc định vị lại vai trò của công tác kiểm tra, giám sát trong tư duy của mỗi cán bộ, đảng viên. Điểm mới cốt yếu của Nghị quyết yêu cầu mỗi đảng viên phải coi tự kiểm tra là trách nhiệm chính trị trước Đảng; điều này chuyển hóa công tác kiểm tra, giám sát từ một áp lực bên ngoài thành sự tự giác nội tại. Với vai trò người đứng đầu cấp uỷ không chỉ đạo gián tiếp mà phải gương mẫu, quyết liệt và trực tiếp tổ chức thực hiện. Sự chuyển biến về nhận thức phải bắt đầu từ cấp cơ sở để tạo nền tảng vững chắc.

Hai là, nâng cao chất lượng nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn; hoàn thiện hệ thống quy định của Đảng về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng. Nhiệm vụ này nhằm triệt tiêu các “khoảng trống” mà vi phạm có thể lợi dụng. Sự thống nhất tuyệt đối từ hoàn thiện quy định của Đảng phải đi đôi với rà soát, sửa đổi hệ thống pháp luật của Nhà nước. Mục tiêu là tạo ra sự liên thông, không để tình trạng “kỷ luật Đảng đi trước, pháp luật Nhà nước chậm chân”. Gắn kết thực tiễn là nghiên cứu lý luận không tách rời tổng kết thực tiễn để kịp thời điều chỉnh các quy định phù hợp với những biến động mới của đời sống.

Ba là, đổi mới tư duy, phương pháp công tác kiểm tra, giám sát của Đảng, gắn kiểm tra, giám sát với các phương thức kiểm soát quyền lực bảo đảm giữ vững kỷ luật, kỷ cương của Đảng. Đây là nhiệm vụ mang tính “kiến tạo” cao nhất trong Nghị quyết. Phòng ngừa từ sớm thay vì chỉ tập trung vào “hậu kiểm”, trọng tâm nay chuyển sang phòng ngừa, cảnh báo để ngăn chặn vi phạm từ khi mới manh nha. Xây dựng cơ chế bảo vệ đặc biệt, một điểm sáng mới là xây dựng cơ chế bảo vệ cán bộ “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung”. Kiểm tra, giám sát lúc này không chỉ để xử lý sai phạm mà còn để phát hiện, bảo vệ và nhân rộng những nhân tố tích cực.

Bốn là, chuyển đổi số toàn diện trong ngành Kiểm tra Đảng; đầu tư cơ sở vật chất, công nghệ, trang thiết bị, phương tiện làm việc đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới. Ứng dụng công nghệ để liên thông thông tin dữ liệu giữa các cơ quan, giúp công tác kiểm tra, giám sát rút ngắn thời gian nhưng vẫn đảm bảo tính chính xác tuyệt đối. Chuyển đổi số là công cụ then chốt để kiểm soát “đúng và đầy đủ” tài sản, thu nhập của cán bộ diện cấp ủy quản lý, đẩy lùi các biểu hiện tham nhũng, lãng phí.

Năm là, kiện toàn tổ chức bộ máy; nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động của ủy ban kiểm tra các cấp. Xây dựng đội ngũ cán bộ kiểm tra bản lĩnh, liêm chính. Xây dựng đội ngũ cán bộ kiểm tra “Liêm chính và chuyên sâu”. Năng lực cán bộ là yếu tố quyết định sự thành bại của mọi nghị quyết. Xây dựng mô hình tổ chức cơ quan ủy ban kiểm tra thống nhất từ Trung ương đến cấp xã. Đào tạo cán bộ có chuyên môn sâu về đất đai, tài chính, ngân hàng, công nghệ số... nhằm đối phó với những sai phạm ngày càng tinh vi. Đi kèm với đó là chính sách đãi ngộ thỏa đáng để cán bộ kiểm tra yên tâm giữ vững bản lĩnh và sự liêm chính.

Sáu là, phối hợp chặt chẽ giữ cơ quan kiểm tra của Đảng với các cơ quan có liên quan. Nhiệm vụ này khẳng định công tác kiểm tra, giám sát là trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị. Tăng cường phối hợp giữa cơ quan kiểm tra với các cơ quan tham mưu, thanh tra, kiểm toán để tạo ra mạng lưới giám sát không kẽ hở. Xây dựng quy chế cụ thể để phát huy vai trò giám sát của Nhân dân đối với tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên

 Sáu nhiệm vụ trọng tâm của Nghị quyết 05-NQ/TW tạo thành một chỉnh thể thống nhất: Nhận thức là tiền đề, Cơ chế là công cụ, Phương pháp là đột phá, Công nghệ là hỗ trợ, Con người là then chốt và Phối hợp là sức mạnh tổng hợp. Với phương châm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” và sự hỗ trợ đột phá từ công nghệ số, Nghị quyết đặt nền móng cho một kỷ nguyên quản trị quốc gia minh bạch, hiệu quả. Việc triển khai quyết liệt các nhiệm vụ này sẽ tạo môi trường an toàn để cán bộ dám nghĩ, dám làm, củng cố niềm tin tuyệt đối của Nhân dân, từ đó tạo động lực then chốt cho sự phát triển đột phá của đất nước trong kỷ nguyên mới.