Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi việc chăm lo đời sống ấm no, hạnh phúc cho Nhân dân là trách nhiệm của Đảng và Nhà nước. Ngay từ những ngày đầu sau Cách mạng Tháng Tám, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Chính phủ ta đã hứa với dân, sẽ gắng sức làm cho ai nấy đều có phần hạnh phúc…, chúng ta phải theo đúng phương châm…
Việc gì lợi cho dân, ta phải hết sức làm. Việc gì hại đến dân, ta phải hết sức tránh”. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “trong bầu trời không gì quý bằng Nhân dân. Trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của Nhân dân”. Người quan tâm hàng đầu và rất nhất quán về đạo đức. Người để lại cho chúng ta nhiều phẩm chất đạo đức quý báu.
Đạo đức Hồ Chí Minh về chăm lo đời sống Nhân dân thể hiện rất rõ ở quan điểm khi Người nói đạo đức cách mạng là: “Đặt lợi ích của Đảng và của Nhân dân lao động lên trên, lên trước lợi ích riêng của cá nhân mình. Hết lòng hết sức phục vụ Nhân dân”. Hồ Chí Minh quan niệm, phẩm chất cao đẹp nhất của người cách mạng là “yêu nước, thương dân”, thương nhân loại bị áp bức, bóc lột, lấy điều đó là động cơ để làm cách mạng giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp.
Hồ Chí Minh chỉ rõ rằng, phận sự của đảng viên và cán bộ là phải tổ chức Nhân dân, lãnh đạo nhân dân để giải phóng Nhân dân và nâng cao sinh hoạt, đời sống Nhân dân. Chăm lo đời sống nhân dân là sứ mệnh của Đảng ngay từ khi ra đời. “Đảng không phải là một tổ chức để làm quan phát tài. Nó phải làm tròn nhiệm vụ giải phóng dân tộc, làm cho Tổ quốc giàu mạnh, đồng bào sung sướng”, ngoài lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, Đảng ta không có lợi ích gì khác.
Cả cuộc đời mình, Hồ Chí Minh không chỉ ra vào chốn lao tù, xông pha hiểm nghèo, ẩn nấp nơi núi non vì mục đích phấn đấu cho quyền lợi của Tổ quốc và hạnh phúc của Nhân dân, mà Người còn lo toan đến cả tương, cà, mắm, muối cho dân. Hồ Chí Minh dạy cán bộ, đảng viên tu dưỡng đạo đức không chỉ ở những việc lớn, mà phải quan tâm đến cuộc sống hằng ngày của Nhân dân, từ cái ăn, cái mặc, đi lại, học hành, chữa bệnh. Phải biết tiết kiệm từng đồng tiền, hạt gạo của dân. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đất nước trải qua nạn đói khủng khiếp, Người chủ trương tăng gia sản xuất và mỗi người mười ngày nhịn ăn một bữa để góp gạo cứu đói, Người cũng đổ lon gạo của mình vào hũ tiết kiệm như mọi người.
Người luôn luôn gương mẫu, thực hiện nói đi đôi với làm, “gần dân” thì phải tăng cường tiếp xúc với dân. Khi đi thăm dân, Người không muốn tiệc tùng tốn kém theo kiểu “khách ba, chủ nhà bảy” để mang tiếng với dân. Người cũng phê bình việc liên hoan chè chén lu bù phổ biến ở nhiều địa phương, như bắt đầu cấy cũng liên hoan, cấy xong cũng liên hoan, tiễn cán bộ huyện đi cũng liên hoan, cải tiến cũng liên hoan, nghe nói họp bàn về tiết kiệm cũng liên hoan mấy con lợn…
Với ý thức tôn trọng Nhân dân, phát huy dân chủ của Nhân dân và chăm lo đời sống của Nhân dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã hóa thân một cách toàn vẹn và trọn vẹn vào trong nhân dân.
Quan điểm Chủ tịch Hồ Chí Minh về chăm lo đời sống ấm no, hạnh phúc cho Nhân dân được Đảng và Nhà nước ta vận dụng, cụ thể hóa thành đường lối, chủ trương, chính sách. Trở thành một trong những mục tiêu then chốt trong suốt quá trình cách mạng, đặc biệt trong giai đoạn xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Tổng kết 30 năm đổi mới, Đại hội XII của Đảng một lần nữa rút ra các bài học, trong đó có bài học: Đổi mới phải luôn luôn quán triệt quan điểm lấy dân làm gốc, vì lợi ích của Nhân dân, dựa vào nhân dân, phát huy vai trò làm chủ, tinh thần trách nhiệm, sức sáng tạo và mọi nguồn lực của Nhân dân, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân.
Đảng và Nhà nước ta đã có rất nhiều cố gắng chăm lo đời sống Nhân dân. Đảng luôn luôn coi việc bảo đảm và cải thiện đời sống nhân dân là trách nhiệm to lớn thường xuyên của mình. Đảng ta đã khẳng định, thực hiện quyền làm chủ của Nhân dân thực chất là tôn trọng con người, phát huy sức sáng tạo của mọi tầng lớp Nhân dân, hướng sự sáng tạo đó vào sự nghiệp xây dựng xã hội mới.
Tuy vậy, phải thừa nhận rằng có những chính sách, những việc làm còn chưa thật đáp ứng đúng yêu cầu, nguyện vọng của Nhân dân; có những địa phương, những cơ sở chưa quan tâm đúng mức và chưa có biện pháp thật tích cực để phát triển kinh tế, bảo đảm đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân. Một số người còn lợi dụng chức quyền để đục khoét, vơ vét của cải của Nhà nước, của tập thể, trở thành những con sâu mọt tệ hại của xã hội. Có lẽ đây là điều mất mát lớn nhất trong tình cảm của Nhân dân, là điều người dân cảm thấy xót xa, buồn phiền nhất.
Nhiều năm qua, những hiện tượng cán bộ, đảng viên sa sút phẩm chất, thoái hóa có chiều hướng gia tăng và ngày càng nghiêm trọng. Không ít đảng viên vào Đảng không phải để phấn đấu hy sinh cho lý tưởng của Đảng, cho hạnh phúc của Nhân dân, mà là để mưu cầu danh lợi. Một số người chẳng những không gương mẫu mà còn nêu gương xấu trước quần chúng.
Điều nghiêm trọng là có không ít cán bộ, đảng viên, kể cả một số cán bộ cao cấp, bị những ham muốn vật chất cám dỗ, cũng chạy theo tiền tài, địa vị, sống ích kỷ, buông thả, tự do chủ nghĩa, không còn tư cách đảng viên. Đông đảo cán bộ, đảng viên và quần chúng chân chính hết sức bất bình trước những hiện tượng đó và lo ngại về sự xói mòn bản chất cách mạng và truyền thống tốt đẹp của Đảng.
Các cấp ủy đảng, các cơ quan chính quyền cần có biện pháp tích cực giáo dục cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức nêu cao tinh thần phục vụ Nhân dân, có ý thức và thái độ đúng đắn với nhân dân, yêu thương, gần gũi, tôn trọng, lắng nghe Nhân dân; có chương trình, kế hoạch tiếp dân, giải quyết tốt các đơn, thư khiếu tố, các yêu cầu, nguyện vọng chính đáng của dân; xử lý kịp thời, nghiêm minh, thích đáng những hiện tượng trù dập, ức hiếp quần chúng.
Cùng với việc chăm lo đời sống nhân dân, tôn trọng và bảo đảm những quyền công dân đã được Hiến pháp và pháp luật quy định, các cấp ủy đảng, các cơ quan nhà nước cần động viên, tổ chức nhân dân tham gia rộng rãi và thường xuyên vào các công việc quản lý kinh tế, quản lý xã hội.
Đối với những chủ trương có quan hệ trực tiếp tới đời sống Nhân dân, cấp ủy đảng cần lắng nghe ý kiến nhân dân trước khi quyết định; thực hiện phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, giám sát". Phải thực hiện đúng nguyên tắc: Chính sách của Đảng phải xuất phát từ lợi ích, nguyện vọng và trình độ của Nhân dân.
Một vấn đề hết sức quan trọng là phải kiên quyết, tích cực làm trong sạch đội ngũ của Đảng, khắc phục các hiện tượng sa sút, thoái hoá về phẩm chất, lối sống của cán bộ, đảng viên. Phẩm chất đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên là vấn đề có ảnh hưởng quyết định đến uy tín, danh dự của Đảng, tác động trực tiếp đến mối quan hệ giữa Đảng và Nhân dân.
Bước vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đặc biệt là những năm gần đây, nhờ các thành tựu về tăng trưởng kinh tế, sự tập trung ưu tiên và những nỗ lực to lớn trong thực hiện các chính sách an sinh xã hội, đất nước ta đã đạt những bước tiến vượt bậc, hoàn thành trước thời hạn mục tiêu phát triển thiên niên kỷ của Liên hợp quốc về xóa đói, giảm nghèo; đời sống của quần chúng Nhân dân không ngừng được nâng cao rõ rệt. Có được kết quả đó, là nhờ Đảng ta luôn xác định mục tiêu cao nhất là chăm lo, phục vụ lợi ích, hạnh phúc của Nhân dân. Đã có rất nhiều nghị quyết được ban hành, nhiều chiến lược phát triển kinh tế-xã hội được hoạch định ở nhiều thời điểm khác nhau, nhưng mục tiêu cơ bản, xuyên suốt, bao trùm và cao nhất luôn là "vì dân phục vụ". Hơn thế, quyết tâm của Đảng được hiện thực hóa bằng các chương trình quốc gia hỗ trợ giảm nghèo, phát triển kinh tế và an sinh xã hội; tập trung mạnh mẽ cho các vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo...

Bác Hồ thăm nông dân xã Ái Quốc, tỉnh Hải Hưng (ảnh từ Internet).
Thực hiện mục tiêu đó, cùng với việc tập trung trí tuệ ban hành các chủ trương, giải pháp và tổ chức lãnh đạo chăm lo đời sống Nhân dân, Đảng ta nhận thức rất rõ và đang đẩy mạnh công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng; trong đó tập trung vào chỉnh sửa lề lối, tác phong làm việc của đội ngũ cán bộ theo hướng quần chúng, sát dân, gần dân. Các cấp ủy Đảng trong toàn Đảng nghiêm túc đẩy mạnh các biện pháp kiên quyết, kiên trì, quyết liệt và tích cực giáo dục, rèn luyện, quản lý chặt chẽ cán bộ, đảng viên, đấu tranh với các hiện tượng thoái hóa, biến chất, siết chặt kỷ luật của Đảng, kiên quyết thải loại những phần tử đã biến chất ra khỏi Đảng, làm trong sạch đội ngũ của Đảng và bộ máy Nhà nước. Đó là phương cách thiết thực, đúng đắn nhằm đẩy mạnh, tăng cường mối quan hệ giữa Đảng và Nhân dân; tiếp tục khẳng định chân lý của một Đảng chân chính: Ngoài lợi ích của Nhân dân, của dân tộc, Đảng không có lợi ích gì khác!
Huỳnh Đến