Trong quá trình lãnh đạo sự nghiệp cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta luôn quán triệt quan điểm “dân là gốc”, “cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân”, nhân dân vừa là chủ thể, vừa là mục tiêu, động lực của cách mạng và xác định công tác dân vận là vấn đề có tính chiến lược, là điều kiện quan trọng củng cố và tăng cường mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân. Thu phục được lòng dân, làm cho dân tin, dân theo thì việc khó mấy cũng thành công. Đó chính là kinh nghiệm của cha ông ta trong lịch sử được Bác Hồ đúc kết thành quan điểm “Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”.

Ảnh: Sưu tầm

Trên quan điểm đó, Tỉnh ủy đã ban hành nhiều chủ trương, nghị quyết quan trọng về công tác dân vận, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, xác định công tác dân vận là phương thức đặc biệt quan trọng để đạt được mục tiêu mà Đảng đã đặt ra, coi đây là sự nghiệp của toàn dân và là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị. Ngoài các nghị quyết chuyên đề về công tác dân vận, như: Nghị quyết số 04-NQ/TU, ngày 13-7-2022, của Ban Chấp hành Đảng bộ “về đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác dân vận trong tình hình mới”; Quyết định 322-QĐ/TU, ngày 16-5-2022 về Ban hành Quy chế công tác dân vận trong hệ thống chính trị tỉnh Cà Mau; nhiều văn bản liên quan đến công tác dân tộc, tôn giáo,... được ban hành nhằm hướng đến mục tiêu thực hiện tốt hơn công tác dân vận. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nội dung và phương thức thực hiện công tác dân vận ngày càng được đổi mới, bám sát tình hình thực tiễn, phản ánh được tâm tư, nguyện vọng, quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân. Cụ thể hóa các quan điểm, chủ trương của Trung ương đã ban hành nhiều chính sách, thực hiện tốt công tác dân vận chính quyền, hướng đến chăm lo ngày càng tốt hơn đời sống nhân dân, vì hạnh phúc của nhân dân. Cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và đoàn thể chính trị - xã hội từ tỉnh đến cơ sở đã tích cực đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện tốt đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, kế hoạch, chương trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Có thể thấy, dù còn nhiều khó khăn, còn nhiều việc phải làm, nhưng các chính sách kinh tế, xã hội hướng đến chăm lo cuộc sống của nhân dân ở tỉnh Cà Mau thời gian qua đạt được nhiều kết quả tích cực; kinh tế - xã hội từng bước phát triển vững chắc; đấu tranh chống tham nhũng quyết liệt, mạnh mẽ; đời sống của nhân dân không ngừng được cải thiện, nâng cao,... Do vậy, niềm tin, sự ủng hộ của người dân đối với Đảng, Nhà nước được giữ vững; đất nước ổn định, phát triển.

Nhận thức của hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở về vai trò, tầm quan trọng và các chủ trương, quan điểm của Đảng về công tác dân vận trong tình hình mới được nâng cao rõ rệt; Thời gian quan, công tác dân vận của tỉnh Cà Mau được cấp ủy chính quyền quan tâm, triển khai, thực hiện đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận. Nổi bật là công tác dân vận được gắn với “xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh và giảm nghèo bền vững”; công tác dân vận trong thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; nâng cao đời sống, vật chất và tinh thần cho người dân; thực hiện cải cách thủ tục hành chính; Quy chế dân chủ cơ sở, mô hình ''Dân vận khéo”…; Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động. Hướng trọng tâm vào nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội, tích cực tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền, gắn với đẩy mạnh thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở; xây dựng, củng cố và phát huy hiệu quả năng lực, uy tín của lực lượng nòng cốt, cốt cán ở từng địa phương, cơ sở. Quy chế dân chủ ở cơ sở được triển khai thực hiện, ngày càng đi vào nề nếp. Công tác dân vận chính quyền tiếp tục có những chuyển biến tích cực. Trong đó, đã thực hiện nghiêm túc công tác tiếp công dân, công tác hòa giải ở cơ sở, tập trung giải quyết kịp thời các kiến nghị chính đáng, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, đảm bảo những vướng mắc phát sinh được tháo gỡ, giải quyết ngay từ cơ sở. Thường xuyên quan tâm giáo dục đạo đức công vụ, tinh thần trách nhiệm phục vụ nhân dân cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Triển khai thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội, nhất là các chủ trương, chính sách hỗ trợ cho hộ nghèo, hộ cận nghèo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số được phát huy và mang lại nhiều hiệu quả thiết thực.

Công tác phối hợp giữa chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và lực lượng vũ trang trong triển khai các nhiệm vụ công tác dân vận được tăng cường. Đã tổ chức nhiều hoạt động hướng về cộng đồng, hướng về cơ sở có ý nghĩa thiết thực; trong đó, nổi bật là các hoạt động tham gia phòng, chống dịch bệnh Covid-19, cũng như giúp nhân dân khắc phục hậu quả do thiên tai, bão lũ gây ra. Đội ngũ cán bộ làm công tác dân vận từ tỉnh đến cơ sở không ngừng được củng cố, kiện toàn, từng bước đáp ứng yêu cầu tham mưu cho cấp ủy triển khai tốt các nhiệm vụ chính trị được giao. Thực hiện Quyết định số 1934/QĐ-UBND, ngày 15 tháng 10 năm 2020 về việc ban hành Kế hoạch phát động phong trào thi đua “Dân vận khéo” trên địa bàn tỉnh Cà Mau giai đoạn 2020-2025, qua triển khai, thực hiện Phong trào thi đua “Dân vận khéo” đến nay thu hút được nhiều cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân tích cực tham gia, qua đó đã tạo hiệu ứng xã hội tích cực, lan tỏa trong cộng đồng, góp phần đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác dân vận; củng cố, nâng cao lòng tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, công tác quản lý, điều hành của chính quyền; tiếp thêm sức mạnh cho khối đại đoàn kết toàn dân tộc; phát huy tối đa quyền làm chủ của Nhân dân, tạo động lực quan trọng phấn đấu thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội , giữ vững quốc phòng - an ninh, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trên địa bàn tỉnh ngày càng trong sạch vững mạnh.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành quả đạt được, vẫn còn những tồn tại, hạn chế, đó là: công tác dân vận chính quyền và việc thực hiện Quy chế công tác dân vận của hệ thống chính trị ở một số cơ quan nhà nước hiện nay vẫn chưa được quan tâm đúng mức. Một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức chưa nhận thức sâu sắc về ý nghĩa, tầm quan trọng và cách thức triển khai công tác dân vận trong quá trình thực thi công vụ; chưa thật sự quan tâm giải quyết tâm tư nguyện vọng, cũng như những vấn đề bức xúc của người dân. Hoạt động của khối vận cơ sở ở một số nơi chưa hiệu quả, có mặt còn bất cập. Việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở có nơi chưa đầy đủ, còn hình thức, chưa tạo điều kiện cho người dân phát huy quyền làm chủ.

Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, nhờ dân tin Đảng, dân theo Đảng mà tạo thành sức mạnh tổng hợp để giành thắng lợi. Trong thời kỳ hiện nay, nếu quan liêu, xa dân, không dựa vào nhân dân, không làm tốt công tác dân vận, thì sẽ mất dân, không nhận được sự ủng hộ, đồng thuận của nhân dân. Do đó, để làm tốt công tác dân vận, cần tập trung thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp sau:

1. Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy, tổ chức đảng đối với công tác dân vận

- Các cấp ủy, tổ chức đảng quán triệt đầy đủ các nghị quyết của Đảng về công tác dân vận nhằm nâng cao nhận thức trong cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động và tuyên truyền sâu rộng trong đoàn viên, hội viên và nhân dân; phát huy rộng rãi dân chủ xã hội chủ nghĩa, quyền làm chủ và vai trò chủ thể của nhân dân; củng cố, nâng cao niềm tin của nhân dân, tăng cường đồng thuận xã hội; khơi dậy, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết các dân tộc, thực hiện khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

- Tăng cường xây dựng Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức; không ngừng nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng và hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cấp chính quyền. Chỉ đạo thực hiện nghiêm túc Quy chế công tác dân vận của hệ thống chính trị.

- Đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền về công tác dân vận, quan tâm chăm lo quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân. Đẩy mạnh các hoạt động, phương thức tập hợp, vận động, tuyên truyền nhân dân thực hiện.

- Chỉ đạo nắm chắc tình hình nhân dân; giải quyết kịp thời, có hiệu quả những bức xúc, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo của công dân. Mọi cán bộ, đảng viên trong hệ thống chính trị đều phải làm công tác dân vận, xem đây là nhiệm vụ và trách nhiệm đối với nhân dân; cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu và gia đình của cán bộ, đảng viên phải thật sự nêu gương trong việc thực hiện các chủ trương, nghị quyết, chính sách, pháp luật để nhân dân làm theo. Thực hiện nghiêm trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy trong việc tiếp dân, đối thoại trực tiếp với dân. Tăng cường chỉ đạo kiểm tra, giám sát việc thực hiện công tác dân vận của hệ thống chính trị; thường xuyên bồi dưỡng, cập nhật kiến thức nghiệp vụ công tác dân vận trong các cơ quan nhà nước, lực lượng vũ trang, đặc biệt cán bộ làm công tác dân vận.

2. Nâng cao hiệu quả công tác dân vận của các cấp chính quyền, xây dựng nền hành chính phục vụ nhân dân; chú trọng đúng mức công tác dân tộc, tôn giáo

- Trong các chương trình, kế hoạch phát triển của chính quyền phải gắn chặt với công tác dân vận; các công trình, dự án ảnh hưởng đến nhân dân phải công khai, minh bạch và được nhân dân (trực tiếp hoặc đại diện) giám sát từ đầu. Chủ động đổi mới công tác dân vận trong cơ quan hành chính nhà nước, chính quyền các cấp. Xây dựng quy chế phối hợp với các cơ quan đảng, chính quyền và các cơ quan có liên quan. Phát huy mạnh mẽ dân chủ, quyền làm chủ của nhân dân và dân chủ phải đi đôi với trật tự, kỷ cương. Công tác dân vận gắn với công tác đối ngoại nhân dân để vận động, tập hợp người Cà Mau sinh sống, học tập, làm việc ở ngoài tỉnh, ngoài nước tham gia xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

- Các cấp chính quyền tập trung thực hiện tốt các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ưu tiên đầu tư phát triển, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân ở nông thôn, các địa bàn còn khó khăn, chăm lo công tác giảm nghèo bền vững và hỗ trợ nhân dân, doanh nghiệp đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh.

- Tạo điều kiện cho dân vận, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội, hội quần chúng về kinh phí tổ chức các phong trào, hành động cách mạng thiết thực ở địa phương.

- Xây dựng tổ chức bộ máy, cải cách chế độ công chức, công vụ theo thẩm quyền, thực hiện công tác dân vận chính quyền, quy chế dân chủ ở cơ sở; từng cán bộ, công chức phải thực hiện tốt công tác dân vận và có tinh thần, thái độ tận tụy phục vụ nhân dân. Công khai, minh bạch trong xây dựng chính quyền theo quy định, tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, nhất là thủ tục hành chính liên quan trực tiếp đến người dân, tổ chức, doanh nghiệp; nâng cao chất lượng hoạt động của trung tâm giải quyết thủ tục hành chính, bộ phận tiếp nhận và trả kết quả.

- Tăng cường giám sát người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, địa phương. Đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động tiếp xúc cử tri, hoạt động giám sát, tiếp công dân; giải quyết đơn thư, khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của nhân dân, công tác hòa giải ở cơ sở. Khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm trong đối thoại, giải quyết khiếu nại, tố cáo.

- Tăng cường nắm tình hình dân tộc, tôn giáo và các hoạt động, sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo; hướng công tác vận động vào việc tăng cường mối quan hệ đoàn kết giữa các dân tộc, tôn giáo; đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước trong đồng bào các dân tộc, tôn giáo, sống tốt đời, đẹp đạo. Tăng cường tham mưu xử lý dứt điểm các vấn đề phức tạp liên quan đến dân tộc, tôn giáo. Quản lý chặt chẽ cơ sở thờ tự, sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo; kiên quyết xử lý nghiêm các hoạt động mê tín, dị đoan, lợi dụng sinh hoạt tôn giáo để hoạt động trái pháp luật.

3. Nâng cao vai trò tham mưu thực hiện công tác dân vận của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội

- Đổi mới nội dung, phương pháp hoạt động thiết thực, gần dân, sát cơ sở, gắn với quyền, lợi ích thiết thực, chính đáng của đoàn viên, hội viên, nhân dân; chú trọng nâng cao chất lượng hoạt động chi đoàn, chi hội, tổ nhân dân tự quản, chất lượng đoàn viên, hội viên; tăng tỷ lệ tập hợp đoàn viên, hội viên và nhân dân vào tổ chức.

- Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội có phương pháp tập hợp vận động quần chúng phù hợp với từng đối tượng, phát huy vai trò người có uy tín trong công tác tuyên truyền vận động và nắm chắc tình hình nhân dân, chủ động dự báo tình hình nhân dân để phản ánh, kiến nghị với cấp ủy, chính quyền những vấn đề nhân dân quan tâm.

- Tích cực phối hợp với chính quyền đổi mới công tác tuyên truyền trực tiếp từ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức đến với người dân, có phương pháp phù hợp với từng đối tượng, từng vụ việc cụ thể; đẩy mạnh phong trào thi đua; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân; tham gia giải quyết những bức xúc, kiến nghị chính đáng của người dân. Phân công cán bộ dự sinh hoạt định kỳ với chi đoàn, chi hội, tổ nhân dân tự quản. Thực hiện nhiệm vụ giám sát và phản biện xã hội, giám sát cán bộ, đảng viên và tổ chức đảng theo hướng dẫn của trung ương.

4. Đẩy mạnh phong trào thi đua “Dân vận khéo”; tăng cường xây dựng, nhân rộng các mô hình, điển hình “Dân vận khéo”

- Các tổ chức trong hệ thống chính trị tiếp tục đẩy mạnh phong trào thi đua “Dân vận khéo”; đổi mới nội dung, tiêu chí, phương pháp đánh giá hiệu quả các mô hình, điển hình “Dân vận khéo” của các cơ quan, đơn vị, hằng năm ban hành kế hoạch phát động phong trào thi đua “Dân vận khéo” phù hợp để thực hiện.

- Nâng cao chất lượng phong trào thi đua “Dân vận khéo” gắn với đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; duy trì và nhân rộng các phong trào thi đua yêu nước, các mô hình điển hình tiên tiến có sức lan tỏa trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Hằng năm, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội các cấp đăng ký với ban thường vụ cấp ủy cùng cấp về thực hiện các nhiệm vụ, nhất là công tác giảm nghèo bền vững,…

5. Nâng cao hiệu quả công tác dân vận của lực lượng vũ trang gắn với bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội

Thường xuyên tuyên truyền, vận động cán bộ, chiến sỹ và nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác quốc phòng, an ninh; bảo vệ chủ quyền biên giới, biển đảo. Đầu tư nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh gắn với xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân và nền biên phòng toàn dân, phát huy sức mạnh tổng hợp trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, nâng cao hiệu quả công tác xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, vận động nhân dân tham gia phòng chống tội phạm, tệ nạn xã hội, không vi phạm pháp luật.

6. Xây dựng, củng cố tổ chức, bộ máy, đội ngũ cán bộ dân vận, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội các cấp đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới

- Xây dựng, củng cố hoàn thiện tổ chức bộ máy ban dân vận các cấp; quan tâm quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển, bố trí, sử dụng đội ngũ cán bộ dân vận, nhất là cán bộ trẻ, cán bộ nữ. Lựa chọn, phân công cán bộ có phẩm chất, năng lực, trình độ, kinh nghiệm, uy tín, những người trưởng thành từ thực tiễn làm công tác dân vận. Kiên quyết không phân công, bố trí cán bộ phẩm chất đạo đức, năng lực yếu kém, bị kỷ luật, không có uy tín, không tâm huyết về đảm trách công tác dân vận.

- Kiện toàn tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ; quan tâm đào tạo về trình độ lý luận chính trị, năng lực thực tiễn, kỹ năng, sở trường công tác vận động nhân dân, nhất là cán bộ ở cơ sở, ấp, khóm, địa bàn dân cư; chú trọng công tác phát triển đoàn viên, hội viên; nâng cao chất lượng sinh hoạt, hoạt động của mỗi loại hình tổ chức. Đẩy mạnh thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin để làm tốt công tác dân vận trên môi trường mạng.

7. Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện công tác dân vận của hệ thống chính trị

Các cấp ủy, tổ chức đảng thường xuyên kiểm tra, giám sát chặt chẽ quá trình triển khai thực hiện; đồng thời theo dõi, kiểm tra việc thể chế hóa các quan điểm, chủ trương của Đảng về công tác dân vận. Quan tâm tổng kết thực tiễn, giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra để kịp thời tham mưu cho cấp ủy ban hành chủ trương, giải pháp phù hợp.

Nguyễn Văn Đê