1. Văn hóa trong làm việc theo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Theo quan niệm của Chủ tịch Hồ Chí Minh văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và những giá trị tinh thần mà loài người sáng tạo ra nhằm đáp ứng lẽ sinh tồn, đồng thời cũng là mục đích sống của loài người. Từ đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh định nghĩa về văn hóa trong làm việc trước hết phải có tinh thần, trách nhiệm; tinh thần, trách nhiệm ở đây là phải nắm vững chính sách, đi đúng đường lối quần chúng, làm tròn nhiệm vụ, Người giải thích tinh thần trách nhiệm trong công việc là khi Đảng, Chính phủ hoặc cấp trên giao cho ta việc gì, bất kỳ to hay nhỏ, khó hay dễ, ta cũng đưa cả tinh thần, lực lượng ra làm cho đến nơi đến chốn, vượt mọi khó khăn, làm cho thành công; hoặc ngược lại làm một cách cẩu thả, làm cho có chuyện, dễ làm khó bỏ, đánh trống bỏ dùi, gặp sao làm vậy là không có tinh thần trách nhiệm. Người yêu cầu, nhắc nhở, bất kỳ ai, dù ở địa vị nào đều phải có tinh thần trách nhiệm, “đã phụ trách việc gì, thì quyết làm cho kỳ được, cho đến nơi đến chốn, không sợ khó nhọc, không sợ nguy hiểm”.

Có thể hiểu trách nhiệm là điều phải làm, phải gánh vác hoặc phải nhận lấy về mình, phải bảo đảm làm tròn nhiệm vụ, công việc, phần việc được giao, với sự ràng buộc đối với lời hứa của mình, nếu kết quả thực hiện không tốt, hoặc nếu thực hiện sai thì phải gánh chịu hậu quả. Tinh thần trách nhiệm chính là kết quả của một quá trình rèn luyện, nhận thức và hành động đúng đắn, tích cực, tự giác trong thực hiện nhiệm vụ được giao.

Việc nêu cao tinh thần, trách nhiệm trong làm việc đối với cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và người lao động phải là một tấm gương sáng vừa thực hiện vừa soi rọi thông qua những hành động cụ thể là:

- Nêu cao tinh thần cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao. Mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động phải chịu khó, tích cực, hăng hái trong công việc, nhiệm vụ được giao, tiết kiệm thời gian và các phương tiện phục vụ công tác để làm việc có hiệu quả cao nhất.

- Nêu cao tính chủ động, sáng tạo, hết lòng, hết sức hoàn thành công việc, nhiệm vụ được giao. Trong thực hiện nhiệm vụ, công việc có chương trình, kế hoạch, khoa học, ngăn nắp, nền nếp, sao cho công việc chạy đều, có kết quả cao nhất; kể cả trong việc phối hợp thực hiện với các đồng nghiệp hoặc cơ quan, đơn vị có liên quan, không để chậm trễ, tồn đọng, ách tắc, không để đồng nghiệp phải chờ đợi sự phối hợp, cộng tác.

Trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, dù đơn giản, hay phức tạp, dù nhiều hay ít, dù bình thường hay khẩn cấp cũng phải tuân thủ nghiêm ngặt quy chế, chế độ, quy trình, thủ tục, không làm tắt, làm trái quy định. Tuy nhiên, cũng không được cứng nhắc, máy móc, phải linh hoạt, sáng tạo, không ngừng cải tiến, đổi mới để hoàn thành công việc nhanh nhất.

Thứ hai văn hóa trong làm việc phải tự giác khắc phục những hạn chế, thiếu sót, phải biết tự soi rọi lại chính bản thân mình trong mọi việc, với mức độ, kết quả như thế nào, có kết quả, sáng kiến gì để phát huy, những gì chưa làm được hay làm với kết quả chưa như mong muốn cần điều chỉnh. Khi mắc phải thiếu sót, khuyết điểm phải tự giác nhận trách nhiệm cá nhân, xác định rõ nguyên nhân do đâu mà mắc phải để có biện pháp sửa chữa, khắc phục, phấn đấu vươn lên; không tranh công, đổ lỗi cho khách quan, cho người khác, đề ra biện pháp khắc phục sửa chữa thiếu sót, hạn chế, khuyết điểm. Khi đã được giao và làm bất kỳ việc gì, dù gặp khó khăn, trở ngại cũng phải quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ, không được thoái thác, không được chùn bước, phải có sự tự tin trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao với ý thức trách nhiệm cao, đem lại kết quả tốt.

Hồ Chí Minh nghiêm khắc lên án bệnh “hữu danh vô thực”, làm việc không thiết thực, không từ chỗ gốc, chỗ chính, không từ dưới làm lên; làm cho có chuyện, làm qua loa, chiếu lệ; làm được ít suy ra nhiều, để làm một bản báo cáo cho oai, nhưng xét kỹ lại thì rỗng tuếch; trong chỉ đạo thực hiện thì không có kế hoạch cụ thể, không kiểm tra, kiểm soát, không tổng kết rút kinh nghiệm.

Tóm lại, theo Hồ Chí Minh, tinh thần trách nhiệm trong công việc không chỉ thể hiện trong nghị quyết, bằng lời hứa mà là trong những việc làm rất cụ thể, thiết thực hàng ngày thuộc mọi lĩnh, mọi công việc, của mọi người. Vì nói cho cùng, tinh thần trách nhiệm trong công việc không chỉ là bổn phận của mỗi người đối với tổ chức, với Đảng, trước cấp trên mà còn là trách nhiệm trước dân, trước tập thể, những người xung quanh mình và với cả chính mình; đó là biểu hiện trong sáng nhất của đạo đức làm người, đạo đức công dân, hết lòng, hết sức phấn đấu vì sự nghiệp của dân, của nước - đó cũng là đạo đức, là tư cách của con người nói chung, của mỗi cán bộ, đảng viên và người lao động nói riêng.

Ảnh: Đồng chí Lưu Văn Vĩnh - Bí thư Chi bộ, Phó Trưởng ban Thường trực chủ trì buổi sinh hoạt chuyên đề tại Chi bộ Ban Dân vận Tỉnh ủy

2. Liên hệ việc vận dụng văn hóa Hồ Chí Minh trong làm việc tại cơ quan

Trong những năm qua, lãnh đạo Ban, Chi ủy, Ban chấp hành Công đoàn cơ quan đã kịp thời cụ thể hoá các đường lối, chủ trương của Đảng thành các nghị quyết, chỉ thị, kế hoạch, chương trình hành động; hàng năm chi bộ xây dựng Nghị quyết, kế hoạch công tác triển khai thực hiện nhiệm vụ sát với tình hình thực tế của cơ quan; cụ thể: Quán triệt thực hiện nghiêm túc Quy định số 08-QĐi/TW, ngày 25/10/2018 của Ban Chấp hành Trung ương Quy định trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, trước hết là Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương; Quy định số 06-QĐ/TU, ngày 09/12/2021 của Tỉnh ủy Cà Mau Quy định trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, trước hết là Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, cán bộ lãnh đạo quản lý các cấp trong tỉnh; cụ thể hóa thành quy định của cơ quan về “Nội dung chuẩn mực đạo đức của cán bộ, đảng viên, công chức, lao động theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” để cán bộ, đảng viên, công chức, người lao động thực hiện; thường xuyên điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp, từ đó ý thức chấp hành, rèn luyện thể hiện trách nhiệm nêu gương nhất là người đứng đầu đạt kết quả tốt. Làm tốt công tác dự báo, nắm dư luận, định hướng tư tưởng, đảm bảo sự thống nhất tư tưởng trong chi bộ; thực hiện tốt công tác dân vận tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, kiên quyết đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái; phân công, khuyến khích đảng viên tham gia các Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; việc nghiên cứu lý luận để vận dụng vào thực tiễn công tác được đẩy mạnh. Đồng thời quan tâm cử cán bộ, đảng viên, công chức dự các lớp đào tạo, bồi dưỡng, cập nhật kiến thức để nâng cao trình độ, chuyên môn nghiệp vụ; kiến nghị, đề xuất về chế độ, chính sách cán bộ dân vận với cấp ủy địa phương, gắn với thực hiện nhiệm vụ công tác vân vận đạt hiệu quả thiết thực.

Lãnh đạo Ban cùng với Chi ủy, Ban Chấp hành Công đoàn cơ quan thường xuyên quan tâm thực hiện công tác nắm bắt tình hình, tư tưởng cán bộ, đảng viên, công chức, người lao động cụ thể như: Hội ý đầu tuần, sinh hoạt lệ hàng tháng, tổ chức triển khai kịp thời các chủ trương có liên quan đến lĩnh vực công tác của cơ quan cho cán bộ, đảng viên, công chức, người lao động thực hiện.

Đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, người lao động không ngừng tự học tập, nghiên cứu, bổ sung kiến thức, bám chặt vào các chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, liên hệ thực tiễn bổ sung kiến thức cho  bản thân; nhất là phấn đấu học tập lý luận chính trị, chuyên môn nghiệp vụ theo yêu cầu chuẩn hóa cán bộ, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ được phân công; làm việc theo nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, đoàn kết thống nhất trong nội bộ, có ý thức tổ chức kỷ luật, thực hiện tốt tự phê bình và phê bình, có mối quan hệ tốt với Nhân dân; thực hiện tốt công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí.

Cán bộ, đảng viên, công chức và người lao động thường xuyên đổi mới phương pháp, lề lối làm việc sát với tình hình thực tiễn; dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; nói đi đôi với làm; thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ, quyền hạn của mình; làm việc có nguyên tắc, kỷ cương, có lý, có tình; không lạm dụng chức vụ, quyền hạn khi giải quyết công việc luôn giữ vững lập trường tư tưởng chính trị, gương mẫu giữ gìn đạo đức, lối sống, tác phong chuẩn mực; thực hiện nghiêm chế độ báo cáo, thông tin theo quy định; chấp hành đúng quy định về những điều đảng viên không được làm cũng như các quy định tại địa phương nơi cư trú.

Hằng năm, tất cả cán bộ, đảng viên, công chức, người lao động viết bản đăng ký làm theo với nhiều phần việc cụ thể; một số bản đăng ký có phân kỳ theo 6 tháng đầu năm, 6 tháng cuối năm và những phần việc thực hiện cả năm gửi Chi ủy theo dõi việc thực hiện; từ những kết quả đạt được trong thực hiện đã tạo chuyển biến tích cực, góp phần siết chặt kỷ luật, kỷ cương, chi bộ đạt trong sạch, vững mạnh tiêu biểu, hoàn thành xuất sắc nhiều năm liền.

Ảnh: Thảo luận trong Chi bộ

Từ kết quả làm việc tốt của cán bộ, đảng viên, công chức, người lao động cơ quan, năm 2023 có 100% công chức, người lao động được đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ (04 công chức hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ), có 16/16 đảng viên hoàn thành tốt nhiệm vụ (03 đảng viên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ), chi bộ và công đoàn được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm 2023.

3. Một số nhiệm vụ, giải pháp vận dụng văn hóa Hồ Chí Minh trong làm việc

3.1. Mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, người lao động cần không ngừng tu dưỡng, rèn luyện về phẩm chất, chính trị, đạo đức, lối sống, chuyên môn, nghiệp vụ để tránh tụt hậu, đáp ứng yêu cầu của công việc, cần có tinh thần cầu thị, không ngừng cố gắng, nỗ lực học tập, rèn luyện để tự hoàn thiện bản thân.

3.2. Tích cực làm việc với tinh thần sáng tạo, có năng suất, chất lượng, hiệu quả cao; biết quý trọng công sức lao động và tài sản của tập thể, của Nhân dân, không lãng phí, không phô trương, hình thức; biết sử dụng công chức, lao động, tài sản của Nhà nước, của tập thể, của chính mình một cách có hiệu quả.

3.3. Mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, người lao động dù ở bất cứ cương vị nào đều phải gần dân, học dân, lắng nghe dân, có trách nhiệm với dân, đặc biệt trong làm việc phải hướng về cơ sở, bám vào cơ sở. Kiên quyết chống bệnh lười biếng, lối sống hưởng thụ, nói không đi đôi với làm, nói nhiều, làm ít; nâng cao ý thức dân chủ và kỷ luật, gắn bó với Nhân dân, vì Nhân dân phục vụ.

3.4. Mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, người lao động phải hình thành phong cách thống nhất giữa lời nói và việc làm, nghiên cứu xem xét, nắm chắc tình hình, gần gũi, gắn bó mật thiết với Nhân dân, thực hành dân chủ rộng rãi, quyết đoán, kịp thời, nhạy bén, dám làm, dám chịu trách nhiệm; phải học tập ý thức, làm việc với một niềm hăng say, phấn khởi với mong muốn được cống hiến, đóng góp vào sự phát triển của cơ quan.

3.5. Trong xử lý và giải quyết công việc, lãnh đạo ban, chi bộ, công đoàn phải đặt lợi ích của tập thể là trên hết, kiên quyết đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân; đồng thời, trong lãnh chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ phải linh hoạt, mềm dẻo, phấn đấu hoàn thành tốt, xuất sắc nhiệm vụ của cơ quan, chi bộ và công đoàn.